*Σε έναν άνευ προηγουμένου γραφειοκρατικό λαβύρινθο παραμένουν εγκλωβισμένοι εκατοντάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε Αχαΐα και Ηλεία, καθώς οι διαδικασίες για τις απαλλοτριώσεις στον οδικό άξονα Πατρών – Πύργου καθυστερούν έως και 18 χρόνια
Η ολοκλήρωση του αυτοκινητοδρόμου Πατρών–Πύργου έκλεισε μια πολυετή εκκρεμότητα για τις οδικές υποδομές της Δυτικής Ελλάδας. Δεν συνέβη, ωστόσο, το ίδιο με τις αποζημιώσεις των ιδιοκτητών των εκτάσεων που απαλλοτριώθηκαν για την κατασκευή του. Σε Αχαΐα και Ηλεία, περίπου 2000 υποθέσεις εξακολουθούν να εκκρεμούν, ενώ ορισμένες ανάγονται στο 2008. Για αρκετούς δικαιούχους, η αναμονή συμπληρώνει πλέον 18 χρόνια.
Ο δικηγόρος Γιώργος Βλάχος, ο οποίος χειρίζεται εκατοντάδες υποθέσεις απαλλοτριώσεων του αυτοκινητοδρόμου, περιγράφει στην «Π» μια κατάσταση στην οποία οι δικαστικές αποφάσεις δεν αρκούν για να εξασφαλίσουν την καταβολή των αποζημιώσεων. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στις καθυστερήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, στις εκκρεμότητες των κτηματολογικών πινάκων, στις ιδιοκτησιακές διαφορές και στους αργούς ρυθμούς εκκαθάρισης των πληρωμών.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση ενός από τα τρία τμήματα της Ηλείας. Παρότι έχει εκδοθεί σχετική δικαστική απόφαση από το 2021, η διαδικασία παραμένει ανολοκλήρωτη. Σύμφωνα με τον κ. Βλάχο, περισσότεροι από 100 ιδιοκτήτες δεν έχουν λάβει καμία αποζημίωση για εκτάσεις που απαλλοτριώθηκαν το 2008.
Η αιτία βρίσκεται σε σφάλματα της αρχικής καταγραφής των ιδιοκτησιών. Ακίνητα εμφανίζονταν στους κτηματολογικούς πίνακες χωρίς ορθή διάκριση των επιμέρους ιδιοκτητών. Παρότι τα δικαστήρια αναγνώρισαν τους δικαιούχους, οι απαιτούμενες διοικητικές διορθώσεις δεν ολοκληρώθηκαν.
«Εχουν φτιάξει τέσσερις διορθωτικούς πίνακες και ακόμη δεν έχουν εφαρμόσει όλες τις αποφάσεις», σημειώνει ο δικηγόρος. Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα παράδοξο. Περίπου 4 εκατομμύρια ευρώ, που αφορούν το συγκεκριμένο τμήμα, έχουν ήδη κατατεθεί στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Ωστόσο, παραμένουν μη εισπράξιμα, καθώς δεν έχουν τακτοποιηθεί οι σχετικοί πίνακες των δικαιούχων.
Στην Αχαΐα, η εικόνα είναι διαφορετική, όχι όμως ουσιαστικά καλύτερη. Για την αρχική απαλλοτρίωση έχουν κατατεθεί χρήματα κατά το 2024 και το 2025 και πραγματοποιούνται πληρωμές. Η διαδικασία, ωστόσο, προχωρεί με σημαντικές καθυστερήσεις, καθώς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων καλείται να διεκπεραιώσει μεγάλο αριθμό εκκαθαρίσεων, χωρίς να έχει το απαιτούμενο προσωπικό. Ο κ. Βλάχος εκτιμά ότι η ολοκλήρωσή τους μπορεί να χρειαστεί ακόμη και δύο χρόνια.
Ακόμη μεγαλύτερη εκκρεμότητα αφορά την πρώτη συμπληρωματική απαλλοτρίωση του 2012. Ενώ στην Αχαΐα έχουν εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις και έχουν πραγματοποιηθεί ορισμένες πληρωμές, στην Ηλεία δεν έχει διεξαχθεί ακόμη η αρχική δίκη για τον καθορισμό της αποζημίωσης. Σύμφωνα με τον δικηγόρο, το Δημόσιο έχει ζητήσει και λάβει οκτώ αναβολές μέσα σε δεκατέσσερα χρόνια. Ακόμη και όταν ολοκληρωθεί η πρωτοβάθμια διαδικασία, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων δικαστικών προσφυγών, που θα μεταθέσουν περαιτέρω την οριστική διευθέτηση.
Στο μεταξύ, η υπόθεση έχει προκαλέσει επανειλημμένες κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν αντιμετωπιστεί συνολικά οι εκκρεμότητες.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στην οικονομική διάσταση. Υπάρχουν ιδιοκτήτες κατοικιών που εξακολουθούν να διαμένουν σε ακίνητα τα οποία επηρεάστηκαν από τις απαλλοτριώσεις, όπως συμβαίνει με τον οικισμό Ρομά στα Βραχναίικα, καθώς δεν έχουν εξασφαλίσει τους πόρους για τη μετεγκατάστασή τους.
Η ολοκλήρωση ενός μεγάλου δημόσιου έργου δεν συνεπάγεται, όπως αποδεικνύεται, και την ολοκλήρωση των υποχρεώσεων που το συνοδεύουν. Στην περίπτωση της Πατρών-Πύργου, ο αυτοκινητόδρομος λειτουργεί, αλλά η διοικητική και δικαστική διαδικασία των απαλλοτριώσεων εξακολουθεί να κινείται με ρυθμούς που μετρώνται σε χρόνια.
Μόβρη και Δύμη σε αναβρασμό
Σοβαρά προβλήματα και πολυετείς καθυστερήσεις στην καταβολή αποζημιώσεων σε ιδιοκτήτες ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν για την κατασκευή του αυτοκινητοδρόμου Πατρών-Πύργου φέρνει στο φως κοινοβουλευτική παρέμβαση του ανεξάρτητου βουλευτή Αχαΐας, Ανδρέα Παναγιωτόπουλου. Παρά το γεγονός ότι η Ολυμπία Οδός έχει ολοκληρωθεί και λειτουργεί κανονικά, εκατοντάδες πολίτες παραμένουν απλήρωτοι εδώ και χρόνια, βιώνοντας μια διαρκή οικονομική ομηρεία.
Ιδιαίτερα οξεία είναι η κατάσταση στην περιοχή της Μόβρης, όπου δεν έχουν καταβληθεί οι αποζημιώσεις από συμπληρωματικές απαλλοτριώσεις, παρότι έχει καθοριστεί δικαστικά η οριστική τιμή μονάδας, χωρίς μάλιστα να υπάρχει ορατό χρονοδιάγραμμα εξόφλησης. Αντίστοιχα, στην περιοχή της Δύμης, οι πληρωμές «σκοντάφτουν» σε εσφαλμένη σύνταξη των πινάκων απαλλοτρίωσης, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα διοικητικά εμπόδια και παρατείνει την αναμονή των δικαιούχων.
Το πρόβλημα αποτυπώνει έναν ευρύτερο γραφειοκρατικό λαβύρινθο που αφορά πολλαπλά τμήματα του έργου, με σημαντικά χρηματικά ποσά να παραμένουν ανεκτέλεστα. Ο κ. Παναγιωτόπουλος επισημαίνει ότι η υλοποίηση ενός εμβληματικού έργου δημόσιας ωφέλειας δεν δικαιολογείται να συνοδεύεται από την πολυετή καταστρατήγηση των περιουσιακών δικαιωμάτων των πολιτών. Με ερώτησή του προς τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, ζητά σαφείς απαντήσεις για τα αίτια των καθυστερήσεων σε Μόβρη και Δύμη, τον ακριβή αριθμό των πληγέντων δικαιούχων στην Αχαΐα, καθώς και το συνολικό ύψος των εκκρεμών οφειλών που πρέπει άμεσα να διευθετηθούν.
Πηγή: Πελοπόννησος