*του Κώστα Διαμαντόπουλου
Το ερώτημα είναι προβοκατόρικο και αναφέρεται στη διαχείριση της οικονομικής κρίσης. Αφορμή για το ερώτημα στάθηκε η πρόσφατη μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) με τίτλο « Παραγωγικότητα και Ανάπτυξη: Ανάλυση Τάσεων και Κλάδων της Ελληνικής Οικονομίας ».
Σύμφωνα με τη μελέτη η ελληνική οικονομία βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με ένα διαρθρωτικό πρόβλημα παραγωγικότητας που περιορίζει τις δυνατότητες βιώσιμης ανάπτυξης και σύγκλισης με την Ευρώπη. Παρά την ανάκαμψη των τελευταίων ετών, η παραγωγικότητα της εργασίας το 2024 παραμένει περίπου στο επίπεδο του 2000, ενώ η απόσταση από τον μέσο όρο της ΕΕ έχει διευρυνθεί. Παράλληλα, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας στηρίχθηκε κυρίως στην αύξηση της απασχόλησης και λιγότερο στη βελτίωση της παραγωγικότητας, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες διατηρήσιμης αύξησης εισοδημάτων και μακροχρόνιας σύγκλισης με την Ευρώπη. Η δυναμική αύξησης του ΑΕΠ εξαντλείται, η δεξαμενή νέων απασχολούμενων περιορίζεται και η δυσμενής δημογραφική τάση παραμένει ο ελέφαντας στο δωμάτιο.
Ίσως ο πιο χαρακτηριστικός και αποκαλυπτικός πίνακας της μελέτης αφορά τη δομή της απασχόλησης και πώς αυτή κατανέμεται στους επί μέρους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας. Στη βιομηχανία για παράδειγμα το μερίδιο απασχόλησης φτάνει το 9,5% όταν στην ΕΕ το αντίστοιχο ποσοστό καταγράφεται στο 15,3%. Στο εμπόριο, τα καταλύματα και την εστίαση εργάζεται το 36,7% όταν στην ΕΕ το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 24,1%. Παράλληλα, υστέρηση αποτυπώνεται στο ποσοστό όσων απασχολούνται στη δημόσια διοίκηση, την εκπαίδευση και την υγεία, 21%, όταν στην ΕΕ και τους συγκεκριμένους τομείς εργάζεται το 24,2%. Η μετατόπιση απασχόλησης και άλλων παραγωγικών συντελεστών προς κλάδους υψηλότερης παραγωγικότητας όπως αναφέρεται στη μελέτη θα βελτίωνε σημαντικά τη συνολική παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Στη Δυτική Ελλάδα την περίοδο 2017-2023 καταγράφεται ο πέμπτος χειρότερος μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης στην παραγωγικότητα της εργασίας με -0,8% μετά τη Δυτική Μακεδονία, τα Ιόνια Νησιά, το Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη.
Το ερώτημα όμως παραμένει. Τελικά τη σώσαμε τη χώρα;
Η χώρα σώθηκε με υψηλό τίμημα για τους κατοίκους της, άνιση κατανομή των βαρών και μη αντιστρεπτές βλάβες όπως η απώλεια πολύτιμου επιστημονικού δυναμικού.
Στην έξοδό της όμως από την οικονομική κρίση και την πορεία της σ’ ένα ευνοϊκότερο οικονομικό περιβάλλον όπως αυτό των τελευταίων ετών ανακυκλώνονται σχεδόν αταβιστικά στρεβλώσεις και ανισορροπίες με αποτέλεσμα σήμερα να έχει εγκλωβιστεί σε μια παγίδα ”φθηνής ανάπτυξης” με χαμηλή παραγωγικότητα, χαμηλές αμοιβές και διευρυνόμενες ανισότητες.
*Ο Κώστας Διαμαντόπουλος είναι Περιφερειακός Σύμβουλος με την παράταξη ” Μαζί Αλλάζουμε – Δυτική Ελλάδα “