Της Κατερίνας Λιακοπούλου –
(Κοινωνική Λειτουργός MSc
Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια)
Από τη στιγμή που ένα παιδί έρχεται στη ζωή μας, μαζί με την αγάπη γεννιούνται και οι ανησυχίες. Θέλουμε να είναι καλά, να είναι ασφαλές, να μην πληγωθεί, να τα καταφέρει. Και κάπου ανάμεσα στην ανάγκη μας να το προστατεύσουμε και στον φόβο μήπως κάτι πάει στραβά, το δικό μας άγχος, μπορεί, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, να γίνει και δικό του.
Τα παιδιά δεν αντιλαμβάνονται μόνο όσα τους λέμε. Παρατηρούν τις εκφράσεις μας, τον τόνο της φωνής μας, τις αντιδράσεις μας στις δυσκολίες. Μπορεί να μην γνωρίζουν τι ακριβώς μας απασχολεί, συχνά όμως αντιλαμβάνονται ότι κάτι μας προβληματίζει.
Ένας γονέας που ανησυχεί υπερβολικά μήπως το παιδί αποτύχει, πληγωθεί ή αντιμετωπίσει κάποια δυσκολία, ενδέχεται ασυνείδητα να του μεταφέρει την αίσθηση ότι ο κόσμος είναι γεμάτος κινδύνους. Έτσι, η προστασία μπορεί σταδιακά να μετατραπεί σε υπερπροστασία και η αγωνία του γονέα να περιορίσει την αυτονομία και την εμπιστοσύνη του παιδιού στις δικές του δυνατότητες.
Κανένας γονέας δεν μπορεί να εξασφαλίσει στο παιδί του μια ζωή χωρίς δυσκολίες και απογοητεύσεις. Μπορεί όμως να το βοηθήσει να αποκτήσει εμπιστοσύνη στις δικές του δυνάμεις. Να του επιτρέψει να δοκιμάσει, να κάνει λάθη, να αποτύχει και να προσπαθήσει ξανά, γνωρίζοντας πως έχει δίπλα του έναν άνθρωπο που το στηρίζει.
Και ίσως εδώ βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της γονεϊκότητας : να μπορούμε να ξεχωρίζουμε τους δικούς μας φόβους από εκείνους των παιδιών μας. Να αναρωτιόμαστε αν αυτό που μας ανησυχεί αποτελεί πραγματική δυσκολία για το παιδί ή καθρεφτίζει δικές μας αγωνίες.
Γιατί τα παιδιά δεν χρειάζονται γονείς που δεν φοβούνται ή δεν αγχώνονται ποτέ. Χρειάζονται γονείς που αναγνωρίζουν τους φόβους τους, χωρίς να επιτρέπουν στους φόβους αυτούς να καθορίζουν κάθε βήμα των παιδιών τους.
Η συναισθηματική ασφάλεια ενός παιδιού δεν χτίζεται όταν του μαθαίνουμε ότι δεν υπάρχει τίποτα να φοβάται. Χτίζεται όταν νιώθει πως, ακόμη κι όταν φοβηθεί, έχει δίπλα του ανθρώπους που το εμπιστεύονται, το στηρίζουν και το ενθαρρύνουν. Η εμπιστοσύνη που του δείχνουμε σήμερα θα γίνει η αυτοπεποίθηση και η αυτοασφάλεια με την οποία θα προχωρήσει αύριο.