Οι βασικές προτάσεις της Ηλείας
Πλήθος σχολίων, παρατηρήσεων, ενστάσεων και προτάσεων συγκέντρωσε η διαβούλευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό.
Η διαδικασία ολοκληρώθηκε και πλέον όλοι αναμένουν με ενδιαφέρον αν τα Υπουργεία Τουρισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα προχωρήσουν σε αλλαγές σε σχέση με το κείμενο που παρουσίασαν πριν από δύο εβδομάδες. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό των δύο Υπουργείων, τις επόμενες ημέρες ο πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας θα γνωμοδοτήσει και θα εκδώσει το σχετικό πόρισμα, το οποίο θα διαβιβαστεί στη διοίκηση για να εγκριθεί από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ). Στόχος είναι η ΚΥΑ να εκδοθεί και να λάβει ΦΕΚ έως το τέλος Ιουνίου.
Το ενδιαφέρον είναι τεράστιο, ειδικά αν αναλογιστεί κάποιος ότι μία χώρα που βασίζει πολλά στον τουρισμό της πορεύεται εδώ και εννέα χρόνια χωρίς Ειδικό Χωροταξικό. Ενδιαφέρον που αποτυπώθηκε και κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης, με δεκάδες φορείς, επιμελητήρια και οργανώσεις να τοποθετούνται για τα καλά, αλλά για τα προβληματικά σημεία του Πλαισίου.
Ο τρόπος κατηγοριοποίησης της χώρας σε πέντε ζώνες, η φέρουσα ικανότητα και τα ανώτατα όρια των κλινών αποτέλεσαν τις επίμαχες διατάξεις, γεννώντας ποικίλες αντιδράσεις. Όπως επισημαίνουν σχεδόν στο σύνολό τους οι τουριστικοί φορείς, η κατηγοριοποίηση με βάση τον αριθμό κλινών ανά Δημοτική Ενότητα είναι εξόχως προβληματική, αμφισβητώντας ευθέως την επιστημονική μεθοδολογία, πάνω στην οποία βασίστηκε ο διαχωρισμός. Το ίδιο υποστηρίζει και ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων Χωροτακτών, τονίζοντας ότι η κατηγοριοποίηση δεν τεκμηριώνεται ούτε σε επιστημονική αλλά ούτε σε διοικητική/ χωροταξική βάση, αποδεικνύεται δε ολέθρια, ιδιαίτερα για τον νησιωτικό χώρο. Στο ίδιο μήκος και η ΕΛΛΕΤ, υπογραμμίζοντας πως η κατηγοριοποίηση ανά Δημοτική Ενότητα αντί ανά νησί δεν αντανακλά την τουριστική πραγματικότητα.
Στο στόχαστρο βρίσκεται και ο τρόπος υπολογισμού της φέρουσας ικανότητας μιας περιοχής, με τους εκπροσώπους του τουριστικού κλάδου να επισημαίνουν ότι η αξιοποίηση αυτού του εργαλείου ως μηχανισμού επιβολής γενικευμένων περιορισμών και απαγορεύσεων ενέχει σοβαρούς κινδύνους στρεβλώσεων, περιορισμού της αναπτυξιακής προοπτικής και δημιουργίας συνθηκών ασφυξίας για τον ελληνικό τουρισμό. Σημειώνουν ότι η φέρουσα ικανότητα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως δυναμικό μέγεθος, το οποίο επηρεάζεται από τις δημόσιες επενδύσεις και την επάρκεια των δημοσίων υποδομών, ιδίως σε ύδρευση, αποχέτευση, ενέργεια, οδικά δίκτυα και διαχείριση αποβλήτων.
Σοβαρές ενστάσεις εγείρει επίσης η επιβολή οριζόντιων περιορισμών στις τουριστικές κλίνες, κάτι που σύμφωνα με τους φορείς του ξενοδοχειακού κλάδου αγνοεί τις ιδιαιτερότητες των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών και οδηγεί αναπόφευκτα σε στρεβλώσεις, επενδυτική αβεβαιότητα και αναπτυξιακά αδιέξοδα. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ), οι προβλέψεις για ανώτατα όρια δυναμικότητας τουριστικών καταλυμάτων (όπως οι περιορισμοί των 100 ή 350 κλινών) κρίνονται αυθαίρετες και ανεπαρκώς τεκμηριωμένες, καθώς δεν βασίζονται σε ουσιαστική αξιολόγηση παραμέτρων όπως το μέγεθος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε νησιού ή προορισμού, οι διαθέσιμες υποδομές, η φέρουσα ικανότητα και οι περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνθήκες κάθε περιοχής.
Η εφαρμογή τέτοιων οριζόντιων μέτρων εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες συνέπειες, όπως κατάτμηση της γης, αύξηση της δομημένης επιφάνειας, επιβάρυνση του τοπίου, περιορισμό οικονομιών κλίμακας και υπονόμευση της βιωσιμότητας των τουριστικών μονάδων.
Τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Τουρισμού επεξεργάζονται ήδη τα παραπάνω σχόλια και όλα όσα υποβλήθηκαν, προκειμένου να διαμορφώσουν την τελική μορφή του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου, που φιλοδοξεί να αποτελέσει το εργαλείο για να μπουν κανόνες και αρχές στην τουριστικά ανάπτυξη της χώρας.
Η συμμετοχή της Ηλείας
Στην διαβούλευση συμμετείχε δυναμικά και η Ηλεία, μετά την πρωτοβουλία που ανέλαβε το Επιμελητήριο Ηλείας να συντονίσει μια κοινή, τεκμηριωμένη και ουσιαστική παρέμβαση της Ηλείας στη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Με πρωτοβουλία του Προέδρου του Επιμελητηρίου Ηλείας, κ. Κωνσταντίνου Λεβέντη, ενημερώθηκαν οι Δήμοι της Περιφερειακής Ενότητας Ηλείας και η Νομαρχιακή Επιτροπή Ηλείας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Τμήμα Δυτικής Ελλάδας, ώστε να εξετάσουν το σχέδιο και να συμμετάσχουν ενεργά στη διαβούλευση. Παράλληλα, το Επιμελητήριο ανέθεσε σε ειδικό επιστήμονα τη μελέτη του θέματος και τη σύνταξη συγκεκριμένων προτάσεων. Οι προτάσεις αυτές συζητήθηκαν, εμπλουτίστηκαν και διαμορφώθηκαν σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο και με βάση τις παρατηρήσεις των Δήμων της Ηλείας.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα κοινό κείμενο θέσεων και προτάσεων, το οποίο συνυπογράφηκε από το Επιμελητήριο Ηλείας, τους Δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ηλείας και τη Νομαρχιακή Επιτροπή Ηλείας του ΤΕΕ – Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.
Το κείμενο υποβλήθηκε αρμοδίως προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου, και την Υπουργό Τουρισμού, κα Όλγα Κεφαλογιάννη, με κοινοποίηση στον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νικόλαο Ταγαρά, και στον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, κ. Ευθύμιο Μπακογιάννη.
Στο διά ταύτα, η παρέμβαση της Ηλείας ζητά ένα χωροταξικό πλαίσιο που να μην αντιμετωπίζει όλες τις περιοχές με τον ίδιο τρόπο. Γιατί η Ηλεία έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Έχει παγκόσμιας εμβέλειας πολιτιστικό απόθεμα, μοναδικό φυσικό περιβάλλον, μεγάλο παραλιακό μέτωπο, αναξιοποίητη ενδοχώρα, αγροτική παραγωγή και σημαντικές δυνατότητες εναλλακτικού τουρισμού.
Οι βασικοί άξονες των προτάσεων αφορούν:
– τη διασφάλιση της συμβατότητας του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου με τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια της Ηλείας,
– την αποφυγή οριζόντιων περιορισμών που μπορεί να μπλοκάρουν επενδύσεις,
– την προστασία και ενίσχυση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας,
– την ανάδειξη της Αρχαίας Ολυμπίας ως παγκόσμιου πόλου πολιτιστικού, ιστορικού και αθλητικού τουρισμού,
– την περιβαλλοντική εξυγίανση και ορθολογική αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου,
– την επανάχρηση εγκαταλελειμμένων ή ανενεργών κτιρίων,
– την ενίσχυση του αγροτουρισμού, του γεωτουρισμού, του οικοτουρισμού και του σποραδικού ξενοδοχείου,
– και την απλούστευση των αδειοδοτήσεων μέσα από ψηφιακά εργαλεία και σύγχρονες διαδικασίες.