Αντιγριπικός εμβολιασμός: Ένα ουσιαστικό μέτρο πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης για τη μείωση των επιπτώσεων της γρίπης, μιας οξείας ιογενούς λοίμωξης του αναπνευστικού συστήματος, που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης τύπου Α και Β.
Το αντιγριπικό εμβόλιο περιέχει αδρανοποιημένα στελέχη ή, στην περίπτωση συγκεκριμένων εμβολίων, ζώντες εξασθενημένους ιούς της γρίπης. Η σύνθεσή του επικαιροποιείται κάθε χρόνο, σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), με στόχο την προστασία έναντι των στελεχών που αναμένεται να κυκλοφορήσουν κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.
Ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός συνιστάται ιδιαίτερα στις ακόλουθες ομάδες πληθυσμού:
- Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.
- Βρέφη και παιδιά ηλικίας από 6 μηνών έως 5 ετών.
- Ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών με χρόνια νοσήματα ή άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως:
- Χρόνια νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος, όπως άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
- Χρόνια καρδιακά νοσήματα.
- Ανοσοκαταστολή, συγγενής ή επίκτητη.
- Μεταμόσχευση οργάνων ή μυελού των οστών.
- Μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική αναιμία και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες.
- Σακχαρώδης διαβήτης ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα.
- Χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσος.
- Νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα.
- Σύνδρομο Down.
- Εγκυμοσύνη, ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λοχεία και θηλασμός.
- Νοσογόνος παχυσαρκία, με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) άνω των 40 kg/m² στους ενήλικες και άνω της 95ης εκατοστιαίας θέσης στα παιδιά.
- Παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη, για παράδειγμα λόγω νόσου Kawasaki ή ρευματοειδούς αρθρίτιδας.
Στις ομάδες για τις οποίες συνιστάται ιδιαίτερα ο εμβολιασμός περιλαμβάνονται επίσης:
- Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με βρέφη ηλικίας κάτω των 6 μηνών, καθώς και όσοι φροντίζουν ή διαμένουν με άτομα με υποκείμενα νοσήματα που αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών από τη γρίπη.
- Άτομα που διαμένουν σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και ιδρύματα χρονίως πασχόντων.
- Άτομα που ανήκουν σε κλειστούς ή ευάλωτους πληθυσμούς, όπως φιλοξενούμενοι και εργαζόμενοι σε δομές φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών, άστεγοι, κρατούμενοι, νεοσύλλεκτοι και άτομα που διαμένουν ή εκπαιδεύονται σε ειδικές σχολές και άλλες κλειστές δομές.
- Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας, συμπεριλαμβανομένου του ιατρονοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού, καθώς και φοιτητές επαγγελμάτων υγείας που πραγματοποιούν κλινική άσκηση.
- Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς γουνοφόρων ζώων, εργαζόμενοι σε σφαγεία και γενικότερα άτομα που έρχονται συστηματικά σε επαφή με πτηνά ή χοίρους.
Χρόνος διενέργειας του εμβολιασμού
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να πραγματοποιείται εγκαίρως, πριν από την έναρξη της περιόδου αυξημένης κυκλοφορίας της γρίπης, καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής απάντησης.
Σύμφωνα με τις συστάσεις για την εποχική γρίπη στη χώρα μας, ο εμβολιασμός προγραμματίζεται κατά προτίμηση από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου. Ωστόσο, όσοι δεν εμβολιάστηκαν κατά το συνιστώμενο διάστημα μπορούν να εμβολιαστούν και αργότερα, καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής περιόδου γρίπης, σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες.
Αριθμός δόσεων και τρόπος χορήγησης στα παιδιά
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνει κατά κανόνα μία δόση ετησίως. Για τα παιδιά και τους εφήβους ισχύουν ειδικότερες οδηγίες, ανάλογα με το είδος του εμβολίου, την ηλικία και το ιστορικό προηγούμενων εμβολιασμών.
Αδρανοποιημένα εμβόλια (TIVe, TIVc)
- Σε βρέφη ηλικίας 6 μηνών και άνω χορηγείται η δόση που προβλέπεται από τις εγκεκριμένες οδηγίες του συγκεκριμένου εμβολίου.
- Παιδιά ηλικίας κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει στο παρελθόν μόνο μία δόση ενδέχεται να χρειάζονται δύο δόσεις, με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών, σύμφωνα με τις ισχύουσες συστάσεις.
Ζωντανό εξασθενημένο ρινικό εμβόλιο (LAIV)
Το ρινικό εμβόλιο χορηγείται σε παιδιά και εφήβους ηλικίας από 2 έως κάτω των 18 ετών, σύμφωνα με τις εγκεκριμένες ενδείξεις και τις οδηγίες του συγκεκριμένου σκευάσματος. Για παιδιά κάτω των 9 ετών που δεν έχουν προηγουμένως εμβολιαστεί κατά της εποχικής γρίπης μπορεί να απαιτείται δεύτερη δόση, με μεσοδιάστημα τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων.
Συγχορήγηση με το εμβόλιο κατά της COVID-19
Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί την ίδια ημέρα με το εμβόλιο κατά της COVID-19, σε διαφορετικό σημείο του σώματος, ή σε διαφορετικό χρόνο, σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες.
Πότε απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή
Η χορήγηση του εμβολίου πρέπει να αξιολογείται από τον θεράποντα ιατρό όταν υπάρχει:
- Ιστορικό σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης σε προηγούμενη δόση ή σε συστατικό του συγκεκριμένου εμβολίου.
- Οξεία εμπύρετη νόσος, οπότε ο εμβολιασμός συνήθως αναβάλλεται μέχρι την ανάρρωση.
Οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι κατά κανόνα ήπιες και παροδικές και περιλαμβάνουν πόνο, ερυθρότητα ή οίδημα στο σημείο της ένεσης, ήπιο πυρετό και κακουχία. Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις είναι σπάνιες.
Τα οφέλη του αντιγριπικού εμβολιασμού
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός μειώνει τον κίνδυνο νόσησης από τη γρίπη και συμβάλλει στον περιορισμό της βαρύτητας της νόσου και των σοβαρών επιπλοκών της, όπως η πνευμονία, η ανάγκη νοσηλείας και ο θάνατος. Παράλληλα, αποτελεί σημαντικό μέτρο προστασίας των ευπαθών ομάδων και της δημόσιας υγείας συνολικά.
Η επιλογή του κατάλληλου εμβολίου, ο αριθμός των δόσεων και ο τρόπος χορήγησης καθορίζονται από τον αρμόδιο ιατρό, με βάση την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό, τις εγκεκριμένες ενδείξεις του εμβολίου και τις ισχύουσες επιστημονικές οδηγίες. Για τα παιδιά, ιδιαίτερα σημαντική είναι η καθοδήγηση του παιδιάτρου.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αμαλιάδας καλεί τους επαγγελματίες υγείας και όλους τους πολίτες να ενημερώνονται υπεύθυνα και να ακολουθούν τις οδηγίες του Υπουργείου Υγείας και των θεραπόντων ιατρών για την εποχική γρίπη.
Η πρόληψη μέσω του εμβολιασμού αποτελεί πράξη ατομικής ευθύνης και ουσιαστική συμβολή στην προστασία της δημόσιας υγείας.
Ιατρικός Σύλλογος Αμαλιάδας
23/10/2026