Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να αξιοποιούν από κοινού ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, ακόμη και όταν παράγεται σε διαφορετικό ακίνητο, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους και τη στήριξη ευάλωτων καταναλωτών
Επιμέλεια: Θεόδωρος Λάμπρος
(thlabros@hotmail.com)
Νέα δυνατότητα για νοικοκυριά, ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών, επιχειρήσεις και δήμους να συνεργάζονται και να μοιράζονται ηλεκτρική ενέργεια δημιουργεί το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που κατατέθηκε στη Βουλή.
Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να αξιοποιούν από κοινού ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, ακόμη και όταν παράγεται σε διαφορετικό ακίνητο, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους και τη στήριξη ευάλωτων καταναλωτών.
Πώς θα μοιράζονται το ρεύμα οι καταναλωτές
Τη δυνατότητα να παράγει κάποιος ηλεκτρική ενέργεια από φωτοβολταϊκά και να τη μοιράζεται με άλλους καταναλωτές, ακόμη και αν βρίσκονται σε διαφορετικά ακίνητα, θεσμοθετεί το άρθρο 12 του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η νέα ρύθμιση εισάγει στον ν. 4001/2011 το άρθρο 137Γ με τίτλο «Δικαίωμα στην κοινή χρήση ενέργειας» και ενσωματώνει σχετικές προβλέψεις της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/1711.
Σύμφωνα με τη διάταξη, νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς αποκτούν δικαίωμα συμμετοχής σε συστήματα κοινής χρήσης ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας. Η συνεργασία μπορεί να γίνεται με ιδιωτικά συμφωνητικά μεταξύ των ενδιαφερομένων ή μέσω νομικής οντότητας. Βασική προϋπόθεση είναι η δραστηριότητα κοινής χρήσης ενέργειας να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.
Τρία παραδείγματα για κατοικίες, επιχειρήσεις και δήμους
Η πρακτική σημασία της νέας δυνατότητας που δημιουργεί η νομοθετική ρύθμιση του ΥΠΕΝ μπορεί να γίνει κατανοητή με τρία ενδεικτικά παραδείγματα.
♦ Ιδιοκτήτες κατοικιών: Ένας ιδιοκτήτης διαθέτει φωτοβολταϊκή εγκατάσταση και συμφωνεί με άλλα νοικοκυριά να κατανέμουν μεταξύ τους την παραγόμενη ενέργεια. Οι συμμετέχοντες μπορούν να βρίσκονται σε διαφορετικά ακίνητα, εφόσον πληρούνται οι γεωγραφικοί και τεχνικοί όροι.
♦ Μικρές επιχειρήσεις: Επαγγελματίες που διαθέτουν γραφεία, καταστήματα ή εργαστήρια συνεργάζονται για την αξιοποίηση παραγωγής από κοινή εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, επιδιώκοντας περιορισμό της ενέργειας που αγοράζουν από τους προμηθευτές.
♦ Δήμοι: Ένας δήμος αξιοποιεί εγκατάσταση ανανεώσιμης ενέργειας και οργανώνει την κατανομή μέρους της παραγωγής σε δικαιούχους, όπως ευάλωτα νοικοκυριά.
Η πρακτική εφαρμογή της νέας ρύθμισης θα εξαρτηθεί από τους ειδικότερους κανόνες, που θα καθοριστούν με αποφάσεις του ΥΠΕΝ μετά τη ψήφιση του νομοσχεδίου.
Πώς θα μειώνεται ο λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η ενέργεια που μοιράζεται και εγχέεται στο δίκτυο θα αφαιρείται από τη μετρούμενη κατανάλωση κάθε συμμετέχοντος, για την προβλεπόμενη περίοδο εκκαθάρισης.
Η διαδικασία θα στηρίζεται στα στοιχεία των μετρητών και στους υπολογισμούς των αρμόδιων διαχειριστών. Παράλληλα, οι καταναλωτές διατηρούν το δικαίωμα να επιλέγουν ελεύθερα τον προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας. Εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι προβλεπόμενοι φόροι, εισφορές και χρεώσεις δικτύου.
Για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά προβλέπεται χρονικό διάστημα δεκαπέντε λεπτών.
Ποιος θα οργανώνει τη συνεργασία
Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να αναθέτουν σε τρίτο πρόσωπο ή φορέα τη διαχείριση του συστήματος κοινής χρήσης ενέργειας. Ο διοργανωτής θα μπορεί να αναλαμβάνει την επικοινωνία με προμηθευτές και διαχειριστές, τη σύναψη συμβάσεων, την τιμολόγηση, την παρακολούθηση της παραγωγής και την εγκατάσταση ή συντήρηση των ενεργειακών υποδομών.
Προβλέπεται δυνατότητα ιδιοκτησίας ή διαχείρισης εγκαταστάσεων παραγωγής ή αποθήκευσης ανανεώσιμης ενέργειας ισχύος έως 6 MW από τον διοργανωτή ή άλλο τρίτο μέρος.
Για τη λειτουργία των συστημάτων οι διαχειριστές δικτύων θα πρέπει να συλλέγουν και να κοινοποιούν στοιχεία κατανάλωσης και κατανομής ενέργειας τουλάχιστον κάθε μήνα.
Ειδικές προβλέψεις για πολυκατοικίες
Το νομοσχέδιο προβλέπει απλούστερο καθεστώς υποχρεώσεων για την κοινή χρήση ανανεώσιμης ενέργειας μεταξύ νοικοκυριών, όταν η εγκατεστημένη ισχύς δεν υπερβαίνει:
-Τα 10,8 kW για μεμονωμένα νοικοκυριά.
-Τα 50 kW για πολυκατοικίες.
Με υπουργική απόφαση θα μπορούν να καθορίζονται διαφορετικά όρια, έως 30 kW για μεμονωμένα νοικοκυριά και έως 100 kW για πολυκατοικίες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του νόμου. Τα όρια αυτά αφορούν την απαλλαγή από συγκεκριμένες υποχρεώσεις προμηθευτή και όχι γενική απαγόρευση συμμετοχής μεγαλύτερων εγκαταστάσεων.
Ενέργεια για ευάλωτα νοικοκυριά από δημόσιους φορείς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους δήμους έχει η διάταξη που αφορά έργα κοινής χρήσης ενέργειας τα οποία ανήκουν σε δημόσιους φορείς. Προβλέπεται ότι η παραγόμενη ενέργεια πρέπει να καθίσταται προσβάσιμη σε ευάλωτους καταναλωτές, ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά ή πολίτες.
Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του νομοσχεδίου οι δημόσιες αρχές καλούνται να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε τουλάχιστον το 10% της κοινόχρηστης ενέργειας, κατά μέσο όρο, να διατίθεται για τον σκοπό αυτό.
Τι απομένει για την εφαρμογή
Μετά τη ψήφιση του νομοσχεδίου απαιτείται υπουργική απόφαση, μετά από γνώμη της ΡΑΑΕΥ, που θα καθορίσει τις διαδικασίες συμμετοχής, τους όρους κατανομής, τη λειτουργία των διοργανωτών και τα ειδικότερα τεχνικά ζητήματα.
Η ρύθμιση δημιουργεί νέο πλαίσιο συνεργασίας για την αξιοποίηση των φωτοβολταϊκών και άλλων ανανεώσιμων πηγών, με προοπτική περιορισμού των ενεργειακών δαπανών για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς.