Στο επίκεντρο της συνεδρίασης του ECOFIN της 9ης Νοεμβρίου βρίσκεται η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής φορολογίας στα καπνικά προϊόντα. Πίσω από τον διακηρυγμένο στόχο για την προστασία της δημόσιας υγείας, κρύβεται η πρόθεση κυρίως των βόρειων χωρών της ΕΕ να ενισχύσουν τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό μέσω της αύξησης των φόρων.
Τι αλλάζει στην ευρωπαϊκή αγορά
Το νέο φορολογικό πλαίσιο στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Αύξηση του ελάχιστου Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ): Οι συντελεστές θα αναπροσαρμοστούν προς τα πάνω, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο τιμών κάθε κράτους-μέλους, με σκοπό τη μείωση του ποσοστού των καπνιστών στην ΕΕ από το 24% που είναι σήμερα σε κάτω από 5% έως το 2040.
- Φόρος σε νέα προϊόντα: Επιβάλλεται για πρώτη φορά ελάχιστος φόρος σε ηλεκτρονικά τσιγάρα, θερμαινόμενο καπνό και σακουλάκια νικοτίνης.
- Καταπολέμηση του λαθρεμπορίου: Επεκτείνεται το ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης διακίνησης και στον ακατέργαστο καπνό, για να αποτραπεί η διοχέτευσή του στην παράνομη αγορά.
Οι επιβαρύνσεις για την Ελλάδα
Η Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο, τη Βουλγαρία και την Ουγγαρία, βρίσκεται σήμερα πολύ κοντά στα κατώτατα όρια φορολόγησης της ΕΕ. Με τους νέους κανόνες, η χώρα μας θα υποχρεωθεί να αυξήσει τον ελάχιστο ΕΦΚ στα τσιγάρα κατά πάνω από 80%.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η τιμή για τις πλέον δημοφιλείς μάρκες τσιγάρων στην ελληνική αγορά αναμένεται να εκτοξευθεί στα 6,50 ευρώ το πακέτο.
Η στάση της Αθήνας
Η ελληνική πλευρά εκφράζει έντονες επιφυλάξεις, ζητώντας μεταβατικές περιόδους προσαρμογής. Βασικός φόβος της Αθήνας είναι ότι μια απότομη αύξηση των τιμών θα προκαλέσει οικονομικό σοκ στους καταναλωτές και θα πυροδοτήσει έξαρση στο λαθρεμπόριο καπνικών προϊόντων.