Του Κώστα Διαμαντόπουλου*
Ο “Καλλικράτης” το 2010 υπήρξε μια σοβαρή μεταρρύθμιση. Η εφαρμογή της όμως σκόνταψε στο δυσμενές πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον. Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι της χώρας στερήθηκαν πολύτιμους οικονομικούς πόρους. Ακόμα και σήμερα τα έσοδα τους (Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι) υπολείπονται των όσων πραγματικά χρειάζονται και όσων προβλέπονται ως ποσοστό από τη φορολογία. Παράλληλα οι περιορισμοί στις προσλήψεις μόνιμου προσωπικού υπονομεύουν τη λειτουργικότητα των αυτοδιοικητικών σχηματισμών. Όταν για παράδειγμα οι μηχανικοί λιγοστεύουν, πώς μπορούμε να συζητάμε σοβαρά για ομαλή υλοποίηση έργων και απρόσκοπτη απορρόφηση των ήδη διασφαλισμένων πόρων. Από τη μια δηλαδή οικονομική ασφυξία στην καθημερινή λειτουργία ειδικά στους Δήμους και από την άλλη περισσότερα χρηματοδοτικά εργαλεία που για να αξιοποιηθούν δημιουργικά απαιτούν ανθρώπινους πόρους οι οποίοι δεν επαρκούν. Η έλλειψη προσωπικού και τεχνικών μέσων (μηχανήματα έργου για παράδειγμα ) οδηγεί σε ανάθεση υπηρεσιών σε ιδιώτες και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που κοστίζουν. Είναι προφανές ότι το συνέδριο της ΚΕΔΕ ανέδειξε τα συγκεκριμένα προβλήματα παρά την κυβερνητική προσπάθεια εξωραϊσμού της υπάρχουσας κατάσταση και τις υποσχέσεις που δόθηκαν.
Για να είμαστε δίκαιοι, στην γκρίζα εικόνα που περιγράφεται, μερίδιο ευθύνης επιμερίζεται και στην ίδια την Αυτοδιοίκηση και συγκεκριμένα στον τρόπο που κατανέμει τους διαθέσιμους πόρους χωρίς ποσοτική και ποιοτική ανάλυση των αποτελεσμάτων των επιλογών της.
Παρά τις εξαγγελίες των Υπουργών που συμμετείχαν στο συνέδριο, δύσκολα θ’ αλλάξει το τοπίο. Το κράτος θα παραμείνει συγκεντρωτικό, δήθεν επιτελικό και αναποτελεσματικό αποδίδοντας στις Περιφέρειες και τους Δήμους το ρόλο του ιμάντα μεταβίβασης της κυβερνητικής πολιτικής, στις δε περιφερειακές και δημοτικές ελίτ την ιδιότητα των υπηκόων ενός αθηνοκεντρικού και βαθιά πελατειακού συστήματος.
Η απάντηση στην προοπτική αυτή δεν μπορεί παρά να είναι μια Αυτοδιοίκηση που θα ασχολείται τόσο με κεινα που μπορεί να επηρεάσει όσο και κεινα που την επηρεάζουν, μια Αυτοδιοίκηση που δε θα εγκλωβίζεται στο στενό πυρήνα των αρμοδιοτήτων της και θα διεκδικεί ενεργό ρόλο στη βιώσιμη ανάπτυξη, την εδαφική συνοχή, τη μείωση των ανισοτήτων και την πολιτική προστασία.
Γιατί στο τέλος, όπως αναφέρει ο Σταύρος Μπένος, τιμώμενο πρόσωπο του συνεδρίου, η αληθινή ισχύς ενός κράτους δε μετριέται στα νομοθετήματα. Μετριέται στα βλέμματα των ανθρώπων που νιώθουν ότι το κράτος σε όλο το μήκος και το πλάτος του υπάρχει, λειτουργεί και εμπνέει.
*Ο Κώστας Διαμαντόπουλος είναι Περιφερειακός Σύμβουλος με την παράταξη ” Μαζί Αλλάζουμε – Δυτική Ελλάδα”