*Οι επιδοτήσεις ανακουφίζουν προσωρινά αλλά η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με ανακοινώσεις και παρατάσεις λίγων ημερών
Γράφει η Έλενα Κακολύρη
Υπάρχει μια στιγμή μέσα στον μήνα που δεν χρειάζεται να είσαι ούτε οικονομολόγος ούτε πολιτικός αναλυτής για να καταλάβεις τί συμβαίνει στην ελληνική οικονομία. Αρκεί να ανοίξεις τον λογαριασμό του ρεύματος. Εκεί τελειώνουν οι κυβερνητικές διαβεβαιώσεις και οι αριθμοί των συνεντεύξεων Τύπου. Μένει μόνο το ποσό που πρέπει να πληρωθεί, ανεξάρτητα από τις δημοσιονομικές αντοχές, τις διεθνείς εξελίξεις ή το πότε θα ανακοινωθεί η επόμενη κυβερνητική παρέμβαση.
Η ενεργειακή κρίση επιστρέφει δυναμικά λίγο πριν από τον χειμώνα και η κυβέρνηση προαναγγέλλει νέες αποφάσεις για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Το ερώτημα, όμως, δεν είναι απλώς αν θα ανακοινωθούν μέτρα αλλά αν αυτά θα κάνουν πραγματική διαφορά στη ζωή εκείνων που τα χρειάζονται. Ο πολίτης δεν πληρώνει τον λογαριασμό του με κυβερνητικές ανακοινώσεις. Τον πληρώνει με τον μισθό του, από τον οποίο πρέπει να καλύψει το ενοίκιο ή το στεγαστικό δάνειο, το σούπερ μάρκετ, τα καύσιμα, τις ανάγκες των παιδιών και όλα εκείνα τα έξοδα που έχουν πάψει προ πολλού να είναι πολυτέλειες. Κάπου ανάμεσα σε αυτά, πρέπει να βρει χρήματα και για να ζεστάνει το σπίτι του.
Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Δεν αρκεί να ανακοινώνεται ότι το κράτος διαθέτει εκατομμύρια για την αντιμετώπιση της κρίσης. Σημασία έχει τί φτάνει τελικά στην τσέπη του πολίτη, πόσο διαρκεί η ανακούφιση και ποιό κόστος εξακολουθεί να επωμίζεται. Οι επιδοτήσεις μπορούν να προσφέρουν μια ανάσα, συμφωνώ. Όταν, όμως, η στήριξη έχει ημερομηνία λήξης και η ακρίβεια όχι, η ανακούφιση αποδεικνύεται προσωρινή. Κι όταν κάθε λίγες ημέρες περιμένουμε να μάθουμε αν θα υπάρξει παράταση ή νέα ενίσχυση, η οικονομική ανασφάλεια παγιώνεται ως μέρος της καθημερινότητας μας. Αυτό θέλουμε; Μπορούμε να ζούμε με το ημερολόγιο των κυβερνητικών ανακοινώσεων; Να περιμένουμε πότε θα αποφασιστεί η επόμενη επιδότηση, αν θα δικαιούμαστε ενίσχυση και αν αυτή θα φτάσει εγκαίρως; Νομίζω πως όχι. Οπότε, η ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί αποκλειστικά με όρους έκτακτης ανάγκης, σαν να μας αιφνιδιάζει κάθε χρόνο η άφιξη του χειμώνα.
Ασφαλώς, η Ελλάδα δεν καθορίζει μόνη της τις διεθνείς τιμές της ενέργειας. Οι γεωπολιτικές αναταράξεις και οι διακυμάνσεις στις αγορές επηρεάζουν τις δυνατότητες κάθε κυβέρνησης. Αυτό, όμως, δεν την απαλλάσσει από την ευθύνη να σχεδιάζει πολιτικές που προστατεύουν ουσιαστικά το εισόδημα των πολιτών. Οι διεθνείς συνθήκες μπορούν να εξηγήσουν ένα μέρος του προβλήματος, όχι να αποτελούν μόνιμη απάντηση σε κάθε κοινωνική πίεση.
Υπάρχει, επίσης, ένα ακόμα κρίσιμο ζήτημα που δεν είναι άλλο από το ποιός έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη στήριξης; Για μια οικογένεια με περιορισμένο εισόδημα, μια αύξηση στον λογαριασμό του ρεύματος μπορεί να σημαίνει ότι θα στερηθεί κάτι άλλο απαραίτητο. Για μια μικρή επιχείρηση, μπορεί να απειλήσει τη βιωσιμότητά της. Για έναν επαγγελματία που χρησιμοποιεί καθημερινά το αυτοκίνητό του, η αύξηση των καυσίμων δεν είναι εύκολα αντιμετωπίσιμη. Γι’ αυτό οι παρεμβάσεις πρέπει να είναι στοχευμένες, έγκαιρες και μετρήσιμες. Να γνωρίζουμε ποιόν στηρίζουν, σε ποιόν βαθμό και για πόσο διάστημα. Και κυρίως, να μην εξαντλούνται σε μια διαχείριση αντίστοιχη του σκανδάλου με τις επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η κυβέρνηση δικαιούται να παρουσιάζει τις πρωτοβουλίες της ως… τεράστιες επιτυχίες. Οι πολίτες, όμως, δικαιούνται να τις αξιολογούν χωρίς να πρέπει να χειροκροτούν κάθε φορά που ανακοινώνεται μια νέα ενίσχυση. Η στήριξη άλλωστε δεν είναι επικοινωνιακή επιτυχία από μόνη της. Είναι επιτυχία όταν γίνεται αισθητή στην καθημερινότητα. Και αυτή δεν μετριέται σε δελτία Τύπου αλλά στο αν μια οικογένεια μπορεί να ζεστάνει το σπίτι της χωρίς να φοβάται τον επόμενο λογαριασμό, αν ένας εργαζόμενος μπορεί να βγάλει τον μήνα χωρίς διαρκείς περικοπές και αν μια μικρή επιχείρηση μπορεί να λειτουργεί χωρίς κάθε αύξηση στην ενέργεια να απειλεί την επιβίωσή της. Αυτό είναι το πραγματικό τεστ για κάθε κυβερνητική παρέμβαση. Όχι πόσο εντυπωσιακή είναι η ανακοίνωση, αλλά πόσο ουσιαστικό είναι το αποτέλεσμα. Γιατί οι λογαριασμοί δεν περιμένουν τις πολιτικές αποφάσεις, έρχονται στην ώρα τους και απαιτούν να πληρωθούν.
Η κυβέρνηση, λοιπόν, δεν χρειάζεται απλώς να ανακοινώσει νέα μέτρα.. Αυτό που οφείλει είναι να αποδείξει ότι μπορεί να προσφέρει κάτι περισσότερο από μια προσωρινή ανακούφιση ανάμεσα σε δύο αυξήσεις. Γιατί ο χειμώνας δεν αντιμετωπίζεται με υποσχέσεις. Και η ακρίβεια δεν υποχωρεί επειδή ανακοινώθηκε ότι θα πολεμηθεί.