Ο διάσημος Γάλλος αρχιτέκτονας μιλά για το πρωτοποριακό πρότζεκτ που οραματίζεται στον τόπο που έχει συνδεθεί από την αρχαιότητα με την ατρόμητη φύση των Ελλήνων
Με το όνομά του να έχει γίνει γνωστό για τις οργανικές κατασκευές του από ξύλο, όπως ο «ναός» του στο Burning Man το 2018 και η πρόσφατη εγκατάσταση «Concordia» στην Πλατεία της Κονκόρντ στο Παρίσι, ο Γάλλος αρχιτέκτονας Αρθουρ Μαμού-Μανί φέρνει τον τρόπο δουλειάς του στην Ελλάδα: ένα ζωντανό μουσείο στις Θερμοπύλες, το οποίο θα είναι ένα νέο, πιο μεγάλο σε σχέση με προηγούμενα πρότζεκτ, που θα επεκτείνει την υπάρχουσα υποδομή, το Κέντρο Ιστορικής Ενημέρωσης Θερμοπυλών (ΚΙΕΘ) που εγκαινιάστηκε το 2010. Θα δημιουργήσει, έτσι, ένα πιο ολοκληρωμένο εμπειρικό μουσείο με φυσικές κατασκευές, περιπάτους και διαδραστικά στοιχεία στο τοπίο που τιμά τη δύναμη και το θάρρος των 300 Σπαρτιατών του Λεωνίδα.
https://81ac70c1754033c2c4d33da0734113fc.safeframe.googlesyndication.com/safeframe/1-0-45/html/container.html Η επαφή του Μαμού-Μανί με την Ελλάδα ξεκίνησε από το ECOWEEK 2021 που διοργάνωνε ο δρ Ηλίας Μεσσίνας και στη συνέχεια στο EΣΩ 2023, όπου τον προσκάλεσε ο Βασίλης Mπαρτζώκας, ιδρυτής του Αrchisearch και της Design Ambassador. Οπότε, η επιλογή του για τις Θερμοπύλες από τους δύο προαναφερθέντες και το διοικητικό συμβούλιο της ανεξάρτητης ΜΚΟ Thermopylae Forum έγινε σχεδόν αυτονόητη. Οι προτάσεις του εντυπωσίασαν με την απλότητα και την οικολογική τους προσέγγιση, στοιχεία που παραπέμπουν στο είδωλό του, τον Βραζιλιάνο αρχιτέκτονα Οσκαρ Νιμάγερ. Από αυτόν πήρε το όνομά του και ο γιος του, με τον οποίο ο Μαμού-Μανί έπαιζε όσο συζητάγαμε μέσω Zoom ενώ βρισκόταν στην Αυστραλία.
Gala: Τι συμβαίνει, λοιπόν, στις Θερμοπύλες;
Aρθούρ Μαμού-Μανί: Μου πρότειναν να σκεφτώ μια αρχιτεκτονική που θα φαίνεται καινούρια, για ένα μουσείο όμως.
Οταν δουλεύω με την αρχιτεκτονική, πρόκειται συχνά για αρκετά φυσικές ξύλινες κατασκευές που ενσωματώνονται στο τοπίο, αλλά και για «ναούς», όπως αυτόν που σχεδίασα στο Burning Man (σ.σ.: το Burning Man είναι ένα ετήσιο φεστιβάλ τέχνης και κοινότητας που διεξάγεται για μία εβδομάδα στα τέλη Αυγούστου, στην έρημο Black Rock της Νεβάδα των ΗΠΑ, όπου δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι δημιουργούν από το μηδέν μια προσωρινή πόλη με τεράστιες καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις, γλυπτά, μουσική και performances).
G.: Μιλήστε μας λίγο για τις δημιουργίες σας στο Burning Μan.
A.M.-M.: Η πρώτη μου από τις δύο συνεργασίες έγινε το 2018. Ηταν ένας πολύ μεγάλος ναός, ο τελευταίος ναός που επέλεξε ο συνιδρυτής του Burning Man Λάρι Χάρβεϊ (σ.σ.: πέθανε την ίδια χρονιά, στα 70 του, στο Σαν Φρανσίσκο έχοντας υποστεί σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο). Ο Λάρι ήταν ένας εξαιρετικός άνθρωπος που κάθε χρόνο επέλεγε τη δημιουργία ενός ναού για το φεστιβάλ του. Δεν μιλάμε για έναν θρησκευτικό ναό, αλλά για κάτι που ένωνε όλους τους ανθρώπους και που προσέδιδε ακόμα περισσότερη ψυχή σε αυτό το event. Τον κατασκευάσαμε με 200 εθελοντές. Mάλιστα, εκεί παντρεύτηκα με τη γυναίκα μου!
G.: Η συνεργασία τώρα στις Θερμοπύλες πώς προέκυψε;
A.M.-M.: Οταν μου ζήτησαν να συνεργαστούμε, μου είπαν «αυτός είναι ο τόπος όπου έγινε η μάχη των 300 Σπαρτιατών του Λεωνίδα». Ο βασιλιάς Λεωνίδας, παρά τις αντιξοότητες, νίκησε τον περσικό στρατό χάρη στο θάρρος, στην ανθεκτικότητα, με βάση δηλαδή τις αξίες που αξίζει να επικοινωνήσουμε ξανά, αυτήν τη φορά σε όλο τον κόσμο! Και έτσι δέχτηκα το πρότζεκτ.
G.: Σκοπεύετε δηλαδή να εφαρμόσετε τις αξίες των Θερμοπυλών για να δημιουργήσετε;
A.M.-M.:Αυτό είναι το ενδιαφέρον για μένα, οι αξίες που γεννούν τη δημιουργία. Δηλαδή, προτού καν καταλήξω σε μια μορφή, προτιμώ να ξεκινήσω από τις έννοιες, όπως το θάρρος, η ανθεκτικότητα, η ελπίδα – αυτό που κάποιος θα πει ότι «μπορούμε να τα καταφέρουμε!». Το γεγονός ότι γνωρίζουμε ότι είμαστε πολύ λίγοι για να κερδίσουμε μια μάχη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να την κερδίσουμε! Μέσα σε αυτό υπάρχει μια πολύ βαθιά ελπίδα.
G.: Η δύναμη της πίστης ίσως;
A.M.-M.: Η πίστη ακριβώς. Η πίστη πρέπει να έχει απήχηση στις μέρες μας. Ξεκινώντας από την ιδέα, η αρχιτεκτονική μπορεί να σχεδιαστεί και με βάση το τοπίο που στις Θερμοπύλες πρόκειται για βουνά με ένα πολύ στενό πέρασμα ανάμεσά τους. Αρα το έργο ξεκινά με την ιδέα και συνεχίζεται με την κατανόηση του περιβάλλοντος. Πρόκειται για ένα μουσείο που θα εξηγεί τη μάχη, ενώ παράλληλα θα λειτουργούν εργαστήρια που θα αφηγούνται την ιστορία με διαδραστικό τρόπο. Αντί για κάτι, πώς να το πω, άψυχο, θα δημιουργήσουμε κάτι περισσότερο ζωντανό – θα περιπλανιόμαστε μέσα σε ξύλινες κατασκευές, θα περιπλανιόμαστε σε ένα τοπίο. Θα είναι σαν μια βόλτα, άρα κάτι που εμπλέκει και τη συμμετοχή του σώματος.
G.: Το κύριο έργο στις Θερμοπύλες θα είναι το μουσείο δηλαδή;
A.M.-M.: Ναι. Ωστόσο, δίπλα του θα υπάρχουν πλατφόρμες παρατήρησης και αμφιθέατρα κατασκευασμένα μέσα στη φύση. Οπότε θα πρόκειται για ένα μουσείο διαδραστικό, όπου ο επισκέπτης δεν θα είναι ένας παθητικός παρατηρητής. Ειδικά για την ιστορική μάχη των Θερμοπυλών, το μουσείο που είναι αφιερωμένο σε αυτή δεν γίνεται να είναι παθητικό. Ελπίζω σίγουρα ότι το νέο αυτό μουσείο δεν θα είναι ένα μέρος όπου θα πάει κανείς για να χαζέψει μερικά ξίφη ή ασπίδες και μετά τελείωσε. Αντιθέτως, αυτό το θάρρος και οι αξίες των 300 του Λεωνίδα πρέπει να διαδοθούν στην οικουμένη!
πηγη: