Αγαπητοί μου αναγνώστες και αναγνώστριες,
Κατά την ταπεινή μου γνώμη, το πιο σημαντικό γεγονός είναι ότι τα φρέσκα λάδια, που τώρα σχηματίζουν τις πρώτες παρτίδες προς πώληση, δεν συναντούν αγοραστικό ενδιαφέρον ενώ οι τιμές που ακούγονται είναι σχεδόν οι ίδιες με των περσινών που έχουν μείνει απούλητα στις δεξαμενές.
Δεν είναι μόνο η Αθηνολιά στη Νότια Λακωνία, είναι και τα πρώτα Κορωνέικα, είναι και το Μανάκι στην Αργολίδα ολόφρεσκο. αγουρέλαιο, γραμμές 0.3°, με τη χαρακτηριστική του γλυκύτητα στη γεύση. Αν τώρα δίνονται τιμές 3,40 €/κιλό, τότε πού θα σταθούν όταν κορυφωθεί η προσφορά από τον Γενάρη του 2027;
Δεν πρόκειται για ελληνική εξαίρεση καθώς η πτώση αφορά όλα τα εμπορικά κέντρα της Μεσογείου συμπιέζοντας τις αποστάσεις όχι μόνο μεταξύ των χωρών αλλά και ποιοτικών κατηγοριών.
Τα παραπάνω δεν είναι παρά επί λέξει αντιγραφή του Παρατηρητήριο Τιμών Ελαιολάδου και Επιτραπέζιας Ελιάς (23/10/2026) της προηγούμενης εβδομάδας. Τίποτα δεν έχει αλλάξει. Στην Ισπανία τα καλά λαμπάντε 1° έχουν ίδια τιμή με τα φτηνά έξτρα (ή “έξτρα”), ενώ στο τρίγωνο Ισπανία – Τυνησία – Ελλάδα οι διαφορές τιμών είναι της τάξης των 5-10 σέντ, με την Ιταλία στο 4,20 – 4,30 €/κιλό τα συνήθη έξτρα.
Υπό αυτές τις συνθήκες τίθεται επιτακτικά το ερώτημα, ποιό είναι το παρόν και πώς προδιαγράφεται το μέλλον της ελαιοκαλλιέργειας, το οποίο δεν μπορεί να απαντηθεί στις λίγες λέξεις του Παρατηρητήριου. Την προηγούμενη εβδομάδα είχα την τιμή να είμαι προσκαλεσμένος ομιλητής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμο Αθηνών από την Ελληνική Γεωργική Ακαδημία. Μίλησα με θέμα αν είναι βιώσιμη η ελαιοκαλλιέργεια στην Ελλάδα. Τα δεδομένα δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού: υπό αυτές τις συνθήκες το ελληνικό ελαιόλαδο ΔΕΝ είναι βιώσιμο, παρά σε μικρή κλίμακα, όχι ως το «εθνικό προϊόν» που γνωρίζουμε επί χιλιετίες. Για την επιτραπέζια ελιά τα πράγματα είναι διαφορετικά. Είδα σε επαρχιακά site να έχουν πάρει τα στατιστικά στοιχεία και χάρηκα ειλικρινά για το ενδιαφέρον τους, όμως το ζήτημα έχει πια μετατοπιστεί όχι στην στατιστική φωτογράφιση του χτες αλλά στη δυναμική εξέλιξη του αύριο. Τι κάνουν οι επαγγελματίες της αλυσίδας αξίας από τον αρχικό καλλιεργητή μέχρι τον τελικό πωλητή και καταναλωτή.
Πρώτον. Προφανώς και ισχύει η διαπίστωση πως το ελαιόλαδο έχει μπει σε μια νέα ιστορική φάση πλεονάζουσας προσφοράς (η παγκόσμια παραγωγή είναι μεγαλύτερη της κατανάλωσης), η οποία πιέζει τις τιμές καθιστώντας μη βιώσιμη την παραδοσιακή ελαιοκαλλιέργεια. Εν μέρει οι αγορές αναζητούν νέα επίπεδα ισορροπίας μετά το μπούμ της διετίας 2022-2024 χωρίς να αποκλείει φαινόμενα «βρήκαμε παπά να θάψουμε πέντε-έξι».
Δεύτερον, υπό αυτές τις συνθήκες, τις ανισορροπίες της αγοράς καλείται να θεραπεύσει η ελαϊκή πολιτική και από τη στιγμή που η παλιά ΚΑΠ και ΚΟΑ ελαιολάδου έχουν αποδυναμωθεί τελείως, το μόνο που μένει είναι οι εθνικές παρεμβάσεις. Το βλέπουμε στην Ισπανία και στην Ιταλία, η οποία άνοιξε έκτακτο κονδύλι ενός δισ. για τη γεωργία και 300 εκ. € για στοχευμένες δράσεις στο ελαιόλαδο. Ακόμη και στην Τυνησία.
Πριν αρχίσουν οι συγκρίσεις με τα ελληνικά πράγματα, θα πρέπει να δει κανείς σφαιρικά και τον παράγοντα θεσμοί και οργανώσεις, αιτήματα, μορφές παρεμβάσεων και κινητοποιήσεων.
πηγη: