Πόσο αντιστοιχεί το ενοίκιο για διαμέρισμα έναντι του μέσου μισθού
Σε υψηλά επίπεδα η αύξηση των ενοικίων
Τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στα ενοίκια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ρυθμό +10,1%, πίσω μόνο από την Κροατία, κατέγραψε η Ελλάδα το 2025. Την ίδια ώρα, στην Αθήνα, το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα με ένα υπνοδωμάτιο αντιστοιχεί πλέον στο 70,2% του μέσου μηνιαίου μισθού, ενώ για διαμέρισμα με δύο υπνοδωμάτια το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 93,6%. Και φυσικά όταν το ενοίκιο για ένα μικρό διαμέρισμα απορροφά πάνω από τα 2/3 του μέσου μισθού, η αυτόνομη διαβίωση γίνεται πολύ δύσκολη για νέους εργαζομένους, ζευγάρια και νέες οικογένειες.
Τι δείχνει η μελέτη του ΚΕΦΙΜ για τα ενοίκια
Σύμφωνα με το νέο policy brief του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) με τίτλο «Τιμές κατοικιών και ενοίκια στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση» η αύξηση του κόστους στέγασης επιβαρύνει δυσανάλογα όσους δεν διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία, καθιστά δυσχερέστερη την αγορά κατοικίας, και εντείνει τις κοινωνικές και διαγενεακές ανισότητες.
Με βάση τα στοιχεία της μελέτης στην ΕΕ-27, το 2025 οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 5,5% και τα ενοίκια κατά 3,2%, με την Ελλάδα να καταγράφει δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων στην ΕΕ, με +10,1%.
Η υψηλή αύξηση στην Ελλάδα αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων: την αυξημένη ζήτηση λόγω τουρισμού και βραχυχρόνιων μισθώσεων
(Airbnb), την περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών κατά την περίοδο της κρίσης, την εισροή ξένων επενδύσεων στην αγορά ακινήτων κυρίως λόγω του προγράμματος Golden Visa, την ύπαρξη μεγάλου αριθμού κλειστών διαμερισμάτων και την ανάκαμψη της οικονομίας που αυξάνει τη ζήτηση.
Από το 2000 έως το 2025, τα ενοίκια στην Ελλάδα ακολούθησαν έντονη διακύμανση: ισχυρή άνοδο πριν από την κρίση, βαθιά πτώση την περίοδο 2011–2018, στασιμότητα έως το 2021 και νέα έντονη άνοδο από το 2022.
Οι τιμές αγοράς κατοικιών στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στην Αθήνα, έχουν πλέον ξεπεράσει τα προ κρίσης επίπεδα, μετά από πολύ ταχεία ανάκαμψη από το 2017 και μετά.
Όταν ο μισθός πάει στο ενοίκιο
«Η επιβάρυνση των νοικοκυριών στην Αθήνα είναι πλέον δυσανάλογα υψηλή σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, καθώς τα ενοίκια βρίσκονται σε ευρωπαϊκά επίπεδα, ενώ οι μισθοί παραμένουν αισθητά χαμηλότεροι», σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Ειδικότερα, στην Αθήνα για παράδειγμα το μέσο μηνιαίο ενοίκιο για διαμέρισμα με ένα υπνοδωμάτιο ανερχόταν σε €1.050 το 2024, ενώ για διαμέρισμα με δύο υπνοδωμάτια ανερχόταν σε €1.400 και για αυτόνομη μονοκατοικία σε €3.050.
Οι τιμές αυτές είναι συγκρίσιμες με τον μέσο όρο των πρωτευουσών της ΕΕ για διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου (€1.120) και 2 υπνοδωματίων (€1.514), αναδεικνύοντας ότι η αγορά ενοικίου στην Αθήνα κινείται σε επίπεδα αντίστοιχα με την ΕΕ.
Ωστόσο, η σχέση ενοικίου / εισοδήματος αποκαλύπτει δραματικές διαφορές ανά τύπο κατοικίας. Συγκεκριμένα, το 2024, στην Αθήνα, με τον μέσο μισθό στα 1,496€ και το ενοίκιο για ένα διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου στην Αθήνα να διαμορφώνεται στα 1,050€, αυτό σημαίνει ότι στο ενοίκιο πηγαίνει το 70,2% του μηνιαίου εισοδήματος. Για διαμέρισμα με δύο υπνοδωμάτια, η αναλογία ανέρχεται στο 93,6%.
Αντίθετα, η αντίστοιχη αναλογία στον μέσο όρο των πρωτευουσών της ΕΕ είναι σημαντικά χαμηλότερη: 33,8% για 1 υπνοδωμάτιο και 45,6% για 2 υπνοδωμάτια. Αξίζει να υπογραμμισθεί ότι η διαφορά αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη συμπίεση των χαμηλών ελληνικών μισθών (μηνιαίος μισθός €1.496 έναντι €3.317 για τον μέσο όρο της ΕΕ) με τιμές ενοικίου σε επίπεδο συγκρίσιμο με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η χρονική εξέλιξη αναδεικνύει την επιδείνωση της κατάστασης. Το 2015, η αναλογία ενοικίου προς εισόδημα για διαμέρισμα με ένα υπνοδωμάτιο στην Αθήνα ήταν 41,6% – μια αναλογία ήδη σχετικά υψηλή σε σύγκριση με την ΕΕ (23,7%). Ωστόσο, μετά την έντονη ανοδική πορεία των ενοικίων, η αναλογία αυτή εκτινάχθηκε στο 70,2% το 2024.
Συνδυασμός πολιτικών
«Η στεγαστική κρίση αφορά πέρα από την αγορά ακινήτων, την καθημερινότητα, τις προοπτικές και την ποιότητα ζωής χιλιάδων νοικοκυριών», δηλώνει ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας.
«Η αντιμετώπισή της», υπογράμμίζει, «απαιτεί ένα συνδυασμό πολιτικών που πρώτα και κύρια θα ενισχύουν την προσφορά κατοικιών, θα αντιμετωπίζουν τις στρεβλώσεις της αγοράς και θα στηρίζουν αποτελεσματικά τα ευάλωτα νοικοκυριά χωρίς να πέφτουν στη παγίδα λαϊκιστικών και αποδεδειγμένα αναποτελεσματικών πολιτικών όπως ο καθορισμός ανώτατων ενοικίων».
Το Policy Brief «Τιμές κατοικιών και ενοίκια στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση» συνέγραψε ο βοηθός Ερευνητικών Προγραμμάτων του ΚΕΦΙΜ Χρήστος Λούκας.
ΠΗΓΗ: Οικονομικός Ταχυδρόμος