*Με επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ η επαναοριοθέτηση οδηγεί σε μείωση των ορίων των 12.000 οικισμών της χώρας από κατά 30 έως και κατά 90%
Με επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ από την επαναοριοθέτηση, που οδηγεί σε μείωση των ορίων των 12.000 οικισμών της χώρας από κατά 30 έως και κατά 90% θίγονται 2.185.704 πολίτες για 3.699.630 ιδιοκτησίες, οι οποίες από οικόπεδα χάνουν το δικαίωμα δόμησης και γίνονται χωράφια. Για αυτές τις ιδιοκτησίες που τώρα απαξιώνονται, από το 1985 που οριοθετήθηκαν οι οικισμοί έως σήμερα, οι πολίτες έχουν πληρώσει για φόρους και ΕΝΦΙΑ στο κράτος πάνω από 300 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται φόροι για αγοραπωλησίες και μεταβιβάσεις. Τα αποκαλυπτικά αυτά στοιχεία, που δείχνουν τις εκρηκτικές διαστάσεις των επιπτώσεων που προκαλεί τόσο στην απαξίωση της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας, όσο και στην συρρίκνωση των οικισμών της ελληνικής περιφέρειας, παρουσιάζει σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ σε απαντήσεις κοινοβουλευτικού ελέγχου, ο Ηρακλής Πυργιανάκης Αρχιτέκτονας Μηχανικός, ο οποίος με άρθρα και δημόσιες παρεμβάσεις του έφερε στην επικαιρότητα, με στοιχεία και συγκεκριμένα παραδείγματα τα προβλήματα που ανακύπτουν στην πράξη από την εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος 194/2025 για την επαναοριοθέτηση ορίων των 12.000 οικισμών της χώρας και του νομοθετικού πλαισίου που διαχώρισε τους οικισμούς σε άνω και κάτω των 700 κατοίκων. «Η ΑΑΔΕ απαντά σε ερωτήσεις βουλευτών ότι 2.185.704 πολίτες θίγονται από τη μείωση των ορίων και 3.699.630 ιδιοκτησίες (οικόπεδα) από οικόπεδα γίνονται χωράφια και ότι ο εκτιμώμενος φόρος που έχουν καταθέσει αυτοί οι ιδιοκτήτες είναι 18.534.128 ευρώ το 2025, δηλαδή στα χρόνια από τότε που οριοθετήθηκαν οι οικισμοί το 1985 κατέθεσαν περισσότερα από 300.000.000 φόρους ως ΕΝΦΙΑ. Σε αυτά τα χρήματα πρέπει να προστεθούν και ο φόρος αγοραπωλησίας που πληρώθηκε στην υπογραφή συμβολαίων» τονίζει σε νέο άρθρο του ο Ηρακλής Πυργιανάκης. Σημειώνει ο ίδιος τις παρεμβάσεις που έχουν ασκηθεί από το ΤΕΕ, την ΚΕΔΕ και άλλους φορείς για ορθολογική οριοθέτηση των οικισμών και τονίζει την ανάγκη να αποσυρθεί το επίμαχο ΠΔ 194/2025, που τέθηκε σε εφαρμογή από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σύμφωνα με τις απιστήσεις της νομολογίας που έκρινε κατά την νομοτεχνική επεξεργασία του, το Συμβούλιο της Επικρατείας, υπογραμμίζοντας ότι: «Καθήκον όλων των πολιτών είναι να περιφρουρήσουν την εφαρμογή του Συντάγματος, που το άρθρο 17 λέει ότι η περιουσία των Ελλήνων προστατεύεται με κάθε νόμιμο τρόπο».
Ανάγκη να αποσυρθεί άμεσα το Π.Δ.
Με τίτλο: «Ανάγκη να αποσυρθεί άμεσα το Π.Δ», ο Ηρακλής Πυργιανάκης Αρχιτέκτονας Μηχανικός σε άρθρο του στην «Νέα Κρήτη» για τους οικισμούς σημειώνει αναλυτικά τα ακόλουθα: «Το Π.Δ. 194/2025 και το άρθρο 63 του Ν. 5215 4/07/2025, που μειώνουν τα όρια των οικισμών, πρέπει να φύγουν Σε πρόσφατο άρθρο μου τόνιζα ότι, παρά τη συμπλήρωση ενός έτους από τη δημοσίευση του Π.Δ./2025 και τον Νόμο 5215/2025, δεν έχει κάνει τίποτα η κυβέρνηση στο να πάρει πίσω τα νομοθετήματα που θέσπισε και επιφέρουν την καταστροφή στις περιουσίες των Ελλήνων. Για την ιστορία, να υπενθυμίσω πώς δημιουργήθηκε το πρόβλημα και τι πρέπει να γίνει. Το 2024, η κυβέρνηση ανέθεσε, διαμέσου του ΤΕΕ, την εκπόνηση 245 τοπικών και ειδικών πολεοδομικών σχεδίων για 245 Δήμους σε όλη την Ελλάδα, κόστους 750.000.000 ευρώ. Η σύμβαση με τους μελετητές περιέγραφε το αντικείμενο της μελέτης, που ήταν κυρίως οι χρήσεις γης. Οι συμβάσεις ήταν κυρίως διετείς και ξαφνικά, μετά από έναν χρόνο, τον Απρίλιο του 2025, η κυβέρνηση δημοσίευσε το Π.Δ 194/2025 και ζητούσε από τους μελετητές να συμπεριλάβουν στη μελέτη τους και τον επανακαθορισμό των ορίων των οικισμών μικρότερων από 2.000 κατοίκους, με την αιτιολογία ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι η οριοθέτηση που έγινε με το Π.Δ. του 1985 ήταν αντισυνταγματική, γιατί, λέει, υπέγραψαν οι νομάρχες και όχι οι αρμόδιοι υπουργοί και ότι η οριοθέτηση έγινε λανθασμένα. Όλα αυτά ήταν ψέμα, αφού το Π.Δ. του 1985 είχε κριθεί νόμιμο με την υπ’ αριθμόν 342/1985 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Δεύτερον, την απόφαση την υπέγραψαν οι διορισμένοι νομάρχες νομιμότατα, αφού εκπροσωπούσαν την κυβέρνηση. Και τρίτον, για να γίνει η οριοθέτηση τότε, προηγήθηκαν μελέτες με αυστηρά πολεοδομικά κριτήρια που, στο σύνολό τους, είναι πανομοιότυπα με τα κριτήρια που βάζει σήμερα το Π.Δ. 194/2025. Με τη δημοσίευση του Π.Δ. του 2025 υπήρξαν πάρα πολλές αντιδράσεις από φορείς, κόμματα, βουλευτές και πολίτες. Αναγκάστηκε η κυβέρνηση, μετά από έναν μήνα, να ψηφίσει νόμο και να τροποποιήσει το Π.Δ. 194/25, λέγοντας ότι διόρθωσε το πρόβλημα, αφού διατυμπάνιζε ότι οι οικισμοί μικρότεροι των 700 κατοίκων δε θα θιγούν και ότι στους οικισμούς άνω των 700 κατοίκων περιορίζεται το πρόβλημα. Αυτό αποδείχθηκε μέγα ψέμα, αφού οι μελετητές αδυνατούν να εφαρμόσουν την επανοριοθέτηση, εφαρμόζοντας τις οδηγίες του Π.Δ. του 2025 και, σε όποιες περιπτώσεις προχώρησε, όπως στον Δήμο Ηρακλείου, βλέπουμε στο σύνολο τους οικισμούς κάτω των 700 κατοίκων να μειώνονται τα όριά τους σε μέσο όρο 50% περίπου και στους οικισμούς άνω των 700 κατοίκων να μειώνονται από 50% έως 93%. Παραθέτω εδώ την άποψη του Σαμαρά Δημητρίου, μελετητή, που το γραφείο του εκπονεί μελέτες σε 35 Δήμους απ’ όλη την Ελλάδα σε πρόσφατη συνέντευξή του ομολογεί ότι: «H εφαρμογή αυτών των κανόνων οδηγεί σε ένα κρίσιμο αποτέλεσμα: δημιουργεί ασυνέχειες ή τρύπες εντός του υφιστάμενου οικισμού, δηλαδή τμήματα που μέχρι σήμερα θεωρούνταν εντός, πλέον κατατάσσονται ως εκτός ορίων. Οι συνέπειες για την ιδιοκτησία και τη δόμηση είναι σημαντικές σε αυτές τις περιοχές.
1) Παύουν να ισχύουν οι ευνοϊκότεροι όροι δόμησης των εντός ορίων οικισμού οικοπέδων και
2) εφαρμόζονται οι αυστηρότεροι όροι της εκτός σχεδίου δόμησης, με ελάχιστα αρτιότερα στρέμματα.
Διαμορφώνεται έτσι ένα νέο, πιο αυστηρό χωρικό καθεστώς, όπου εντός του ίδιου οικισμού μπορεί να συνυπάρξουν περιοχές με διαφορετική πολεοδομική αντιμετώπιση, γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει δυσκολίες, αλλά και έντονες αντιδράσεις από ιδιοκτήτες και τοπικές κοινότητες».
Τι απαντά η ΑΑΔΕ στους βουλευτές
Η ΑΑΔΕ απαντά σε ερωτήσεις βουλευτών ότι 2.185.704 πολίτες θίγονται από τη μείωση των ορίων και 3.699.630 ιδιοκτησίες (οικόπεδα) από οικόπεδα γίνονται χωράφια και ότι ο εκτιμώμενος φόρος που έχουν καταθέσει αυτοί οι ιδιοκτήτες είναι 18.534.128 ευρώ το 2025, δηλαδή στα χρόνια από τότε που οριοθετήθηκαν οι οικισμοί το 1985 κατέθεσαν περισσότερα από 300.000.000 φόρους ως ΕΝΦΙΑ. Σε αυτά τα χρήματα πρέπει να προστεθούν και ο φόρος αγοραπωλησίας που πληρώθηκε στην υπογραφή συμβολαίων.
Το ΤΕΕ (ΤΔΚ), θεσμοθετημένος τεχνικός σύμβουλος του κράτους, ανακοίνωσε ότι η οικονομική ζημιά για τους ιδιοκτήτες των οικοπέδων ξεπερνά τα 100 δισ. ευρώ. Ο μελετητής του ΤΠΣ Δήμου Ηρακλείου ομολογεί ότι διαφωνεί με την πρόταση που κατέθεσε, αλλά ήταν αναγκασμένος να εφαρμόσει τον Νόμο και τις οδηγίες της επιτροπής επίβλεψης.
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας ζητά την απόσυρση του Π.Δ./2025 και του Ν. 5215/2025, άρθρο 63, και επιπλέον ζητά να έχει δεσμευτικό χαρακτήρα η γνωμοδότηση των Δημοτικών Συμβουλίων για τις μελέτες των ΤΠΣ και ΕΠΣ. Εκτός όμως από τη μείωση των ορίων των οικισμών, δημιουργείται εξίσου πολύ μεγάλο πρόβλημα με την κατάργηση της κατά παρέκκλιση δόμησης στα εκτός σχεδίου οικόπεδα, που μέχρι σήμερα μπορούσαν να οικοδομηθούν, αφού ήταν εντός του ΓΠΣ και ΣΧΟΑΠ, με τη δημοσίευση των Π.Δ. γίνονται μη άρτια και μη οικοδομήσιμα. Η Δ.Ε. του ΤΕΕ/ΤΑΚ, σε πρόσφατο ομόφωνο ψήφισμά της, ζήτησε από την κυβέρνηση να δώσει οδηγίες στους μελετητές των ΤΠΣ και ΕΠΣ να μην καταργήσουν την κατά παρέκκλιση δόμηση.
Τι πρέπει να γίνει;
Α) Η κυβέρνηση να αναστείλει την εφαρμογή του Π.Δ. 194/2025 και τον Νόμο 5215/ΦΕΚ 116 της 4ης/7/25, άρθρο 63, και να ολοκληρωθούν οι μελέτες των ΤΠΣ και ΕΠΣ με βάση την αρχική σύμβαση, χωρίς να λάβουν υπόψη το Π.Δ. 194/25 και τον Νόμο 5215, άρθρο 63, της 4ης/7/25.
Επιπλέον, να δοθούν οδηγίες στους μελετητές για τη μη κατάργηση της κατά παρέκκλιση δόμησης. Και έτσι δε θα χαθούν και τα 750.000.000 ευρώ που κάνουν να παίρνουν οι μελετητές.
Β) Οι μελετητές να προσδιορίσουν τους οικισμούς που κρίνεται σκόπιμο να πολεοδομηθούν-ρυμοτομηθούν, και γι’ αυτούς τους οικισμούς μετά τη δημοσίευση των Π.Δ. να συντάξει η κυβέρνηση ειδικό πρόγραμμα και να αναζητήσει χρηματοδότηση από το νέο Κοινοτικό Πλαίσιο που σχεδιάζεται τώρα.
Γ) Πρέπει να ολοκληρωθεί η πολεοδόμηση-ρυμοτόμηση στους οικισμούς που ξεκίνησαν τον πολεοδομικό σχεδιασμό, αλλά δυστυχώς τον σταμάτησαν ενώ ήταν σε προχωρημένο στάδιο τα σχέδια και είχαν δαπανηθεί τεράστια ποσά και πολλές ώρες απασχόλησης από πλήθος ατόμων και φορέων. Οι οικισμοί αυτοί είναι; Βασιλειές, Σκαλάνι, Άγιος Μύρων, Αρχάνες, Κρουσώνας, Αγάκου Μετόχι, Κολυβάς κ.λπ.
Δ) Καθήκον όλων των πολιτών είναι να περιφρουρήσουν την εφαρμογή του Συντάγματος, που το άρθρο 17 λέει ότι η περιουσία των Ελλήνων προστατεύεται με κάθε νόμιμο τρόπο. Ελπίζω ότι η κυβέρνηση, έστω και την τελευταία στιγμή, θα πράξει το αυτονόητο: να αποσύρει το Π.Δ. 194/2025 και το άρθρο 63 του Ν. 5215/2025. Δε μας αξίζει ως Έλληνες πολίτες αυτή η αντιμετώπιση.