*Ο Αγνός Λεχαινίτης αγωνιστής
και από τους πρωτοπόρους
του Μακεδονικού Αγώνα μαζί με τον Παύλο Μελά
*Έπεσε σαν πραγματικός Έλληνας
στη Λίμνη των Γιαννιτσών τον Απρίλιο του 1906
*Επιτακτική ανάγκη
να αναδειχθεί στην Ηλεία
και στα Λεχαινά
ο αγνός αγωνιστής
Γράφει ο Θεόδωρος Λάμπρος
Έχω γράψει μέσα από την «ΠΡΩΤΗ» καθώς και μέσα από το ιστορικό μου πόρταλ skalistiri.news ότι η ανάδειξη της ιστορίας και των αγνών αγωνιστών δεν είναι απλά υποχρέωσή μας αλλά χρέος ιερό ώστε να τους αναδείξουμε, να τους προβάλουμε και να τιμήσουμε στο ελάχιστο τον αγώνα τους για να μπορούμε όλοι εμείς σήμερα να απολαμβάνουμε αέρα ελευθερίας.
Στην Ηλεία υπήρξαν αγνοί αγωνιστές που πρωταγωνίστησαν σε όλες τις περιόδους της ιστορίας μας.
Ένας από αυτούς τους αγωνιστές υπήρξε και ο αγνός Λεχαινίτης και πρωτοπόρος του Μακεδονικού Αγώνα Χρήστος Πραντούνας από τα Λεχαινά Ηλείας που πήρε δίκαια το όνομα Καπετάν Καψάλης.
Ποιος ήταν ο Χρήστος Πραντούνας
Ο Χρήστος Πραντουνας ήταν το όγδοο παιδί του Φραγκίσκου Πραντούνα , ειρηνοδίκη στα Λεχαινά με καταγωγή από την Νάξο.
Γεννήθηκε στα Λεχαινά το 1874 και βαφτίστηκε Χρήστος , παίρνοντας το όνομα του θρυλικού ΚΑΠΕΤΑΝ ΧΡΉΣΤΟΥ ΚΑΨΆΛΗ από το Μεσολόγγι , ο οποίος ήταν παππούς της Μεσολογγίτισσας μητέρας του (όπως είναι γνωστό ο Χρήστος Καψάλης το 1826 στην έξοδο του Μεσολογγίου , έβαλε φωτιά στο σπίτι του που ήταν και μπαρουταποθήκη και τινάχτηκε στον αέρα μαζί με τους γέρους και τους αρρώστους για να μην πέσουν στα χέρια των Τούρκων .
Μετά τα Λεχαινά ακολουθεί τον πατέρα του σε διαδοχικές μεταθέσεις σε πολλές πόλεις της Ελλάδας , τελειώνει με άριστα το Γυμνάσιο και το 1892 γράφεται στην Ιατρική σχόλη του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το όνειρο του όμως ήταν να ακολουθήσει το στρατιωτικό επάγγελμα , κάτι που είχαν κάνει δυο από τα αδέλφια του. Γι αυτό το 1897 εγκαταλείπει τις σπουδές του , κατατάσσεται στο στρατό και πολεμά στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο , κερδίζοντας μάλιστα και το παράσημο στρατιωτικής ανδρείας για τις ικανότητες του.
Πρωταγωνιστής στον Μακεδονικό Αγώνα
Το 1898 εισάγεται πρώτος στη σχολή Ευελπίδων και το 1901 αποφοιτά με το βαθμό του ανθυπίλαρχου ιππικού.
Ήταν άριστος ιππέας και είχε έρθει πολλές φορές πρώτος σε ιππικούς αγώνες, άριστος σκοπευτής, ξιφομάχος, αθλητής, χορευτής αλλά και καλλιτέχνης (ασχολιόταν με τη ζωγραφική και τη
τυπογραφία). Ήταν περιζήτητος στους αριστοκρατικούς κύκλους της Αθήνας. Είχε στενή σχέση με τον πρίγκιπα Ανδρέα και τη γυναίκα του Αλίκη καθώς και με τη Γαλλίδα μαρκησία Λουΐζα ντε Ριανκούρ και τις οικογένειες Σούτσου, Ράλλη, Μαύρου και Παπούδωφ.
Τοποθετείται στη Λάρισα μέχρι το 1905 και στη συνέχεια επανέρχεται στην Αθήνα. Στη διάρκεια μιας δεξίωσης στο σπίτι της κόμισσας Ριανκουρ , γνωρίζεται με τον υπίλαρχο Ζυμβρακάκη , ο οποίος του προτείνει να οργανώσει Σώμα Μακεδονομάχων που θα αγωνιστεί για την εξόντωση των Βουλγάρικων συμμοριών και την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
Η απάντηση του Πραντούνα ήταν : «Είναι τιμή μου να αγωνιστώ για την Πατρίδα μου».
Για να μη γίνει αντιληπτός ο ρόλος του, μεταμφιέζεται σε γιατρό και αρχίζει να έχει επαφές με τους Έλληνες της περιοχής των Γιαννιτσών για να οργανώσουν τον αγώνα.
Τον Νοέμβριο και το Δεκέμβριο του 1905 ετοιμάζει το έδαφος για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που θα ακολουθούσουν και την 1η Ιανουαρίου του 1906 ο γιατρός ,μεταμορφώνεται σε καπεταν Καψαλη (διάλεξε αυτό το ψευδώνυμο για να τιμήσει τον ένδοξο προπάππο του). Οι επιτυχίες του είναι μεγάλες στις μάχες εναντίον των Βουλγάρων κομιτατζήδων και η περιοχή αναπνέει αέρα ελευθερίας . Όπου κι αν βρίσκεται εμψυχώνει τους φοβισμένους Μακεδόνες και άφοβα πια φωνάζουν ότι είναι Έλληνες και Χριστιανοί Ορθόδοξοι.
Το όνομα καπεταν Καψάλης γίνεται τραγούδι και κραυγή, οι θρίαμβοι του λάμπουν μέχρι τον ουρανό.
Εξολοθρεύει κρυσφήγετο των Κομιτατζήδων
Ο ατρόμητος Λεχαινίτης και Μακεδονομάχος Χρήστος Πραντούνας επέδειξε ανδρεία καθ’ όλη της διάρκεια της ζωής του. Ένα χαρακτηριστικό επεισόδιο του αγώνα του εναντίον των Βούλγαρων Κομιτατζήδων ήταν η εξολόθρευσή τους μέσα σε ένα από τα πολλά κρησφύγετά τους.
Όπως μας αναφέρουν οι πηγές της εποχής «Ο Χρήστος με δύο συντρόφους του αποφάσισε να καταστρέψει το κρησφύγετο των δολοφόνων. Ξεκίνησε μεταμφιεσμένος για το χωριό. Κοντά στο χωριό υπήρχε ένα φρεάτιο , από το οποίο οι κομιτατζήδες κατέβαιναν σε ένα θάλαμο και έκαναν τα συμβούλια τους .
Ήταν νύκτα όταν έφθασαν στο χωριό. Με μύριες δυσκολίες ο Χρήστος κατέβηκε πρώτος κρεμασμένος από ένα σχοινί . Αμέσως μετά κατέβηκαν και οι δύο σύντροφοί του . Ο ατρόμητος οπλαρχηγός ψηλαφώντας μέσα στο σκοτάδι , βάδιζε εντός του υπογείου εκείνου διαδρόμου ώσπου έφθασε σε μια μικρή ξύλινη κλεισμένη πόρτα , όπισθεν της οποίας ακουγόταν ομιλίες . Οι κομιτατζήδες συνεδρίαζαν .
Χωρίς να χάσει καιρό ο ήρωας σπρώχνει την πόρτα , και πέφτει με πάταγο μπροστά στους δολοφόνους κρατώντας τη πελώρια μαχαίρα του . Οι Βούλγαροι δεν κατόρθωσαν ούτε τα όπλα τους να πιάσουν από τον πανικό τους . Η μαχαίρα και οι σφαίρες των Ελλήνων σκότωσαν και τους δεκαέξι κομιτατζήδες που ήταν μέσα στο θάλαμο .
Όπλα Μάνλιχερ , πυρίτις , σφαίρες , βόμβες , χειροβομβίδες βρισκόταν σε αφθονία μαζί με πλείστα έγγραφα και καταλόγους δολοφονιών και κακουργιών εναντίων των Ελλήνων . Το όνομα του Καψάλη έσπειρε τρόμο στους δολοφόνους ..».
«Ζήτω η μεγάλη Ελλάς»
Μετά τις πρώτες επιτυχίες του, ο Χρήστος Πραντούνας γίνεται ο κύριος στόχος των Κομιτατζήδων που ψάχνουν τρόπο να τον εξοντώσουν.
Στο τέλος του Απριλίου του 1906 θέλει να επιστρέψει για λίγο στην Αθηνά για να δει τη μητέρα του και την αδελφή του.
Η αποστολή που ανέλαβε ήταν η πιο επικίνδυνη και αποσκοπούσε στην εκκαθάριση της λίμνης των Γιαννιτσών από τους κομιτατζήδες που την είχαν ορμητήριο των επιτηρήσεων τους .
Η τελική του επιχείρηση εναντίον τους έγινε τη μοιραία γι αυτόν 28η Απριλίου 1906 , που με τη παλληκαριά του και τους Έλληνες οπλαρχηγούς της περιοχής άρχισε την επίθεση εναντίον εχθρού επταπλάσιου σε αριθμό . Η μάχη γινόταν πάνω σε βάρκες .
Ο Πραντούνας πλησίασε πάρα πολύ τους Βούλγαρους και τους πολεμούσε όρθιος παρά τις προτροπές του υπαρχηγού του και του βαρκάρη να προστατεύσει τον εαυτό του .
Η φονική σφαίρα τον βρήκε στο μέτωπο και οι τελευταίες λέξεις που πρόλαβε να πει πριν ξεψυχήσει ήταν ‘’ΖΗΤΩ Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΣ ‘’ .
Ο ανθυπίλαρχος Χρήστος Πραντουνας έπεσε ηρωικά εκείνο το πρωινό της 28ης Απριλίου του 1906 μόλις στα 32 του χρόνια , τιμώντας τους ένδοξους προγόνους του που θυσιάστηκαν κι αυτοί για την Ελλάδα.
Την επόμενη ημέρα σε ένα εξωκκλήσι κοντά στη λίμνη , έγινε η κηδεία του ήρωα από τους άνδρες του με όλες τις τιμές ενώ τα οστά του τοποθετηθήκαν στο Α Νεκροταφείο Αθηνών το 1935 .
Στην γενέτειρα του τα Λεχαινά έχουν στήσει σε κεντρικό σημείο της πόλης την προτομή του και έχουν ονομάσει σε οδό Χρήστου Πραντούνα τον κεντρικό δρόμο της πόλης για να θυμούνται όλοι τον αγνό αγωνιστή που αρνήθηκε μια ήσυχη αστική ζωή γεμάτη ανέσεις και πλούτη και προτίμησε να αγωνιστεί να πέσει για την ελευθερία της πατρίδας του.
Ο θάνατος του προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση σε όσους τον γνώριζαν προσωπικά αλλά και σε όσους τον είχαν μάθει σαν καπετάν Καψάλη από τις επιχειρήσεις στη Μακεδονία . Ολόκληρος ο Τύπος και αρκετοί συγγραφείς ασχολήθηκαν με τον Μακεδονομάχο ήρωα , ενώ η Κυβέρνηση , ο Δήμος Αθηναίων , το Πανεπιστήμιο και διάφοροι Σύλλογοι έκαναν παλλαϊκά μνημόσυνα στη Μητρόπολη Αθηνών .
Στην Νάξο επίσης έγιναν μνημόσυνα , εκφωνήθηκαν λόγοι και γράφτηκαν άρθρα σε τοπικές εφημερίδες .
Στη Στρατιωτική Λέσχη Αθηνών τοποθετήθηκε προσωπογραφία του ενώ στη Μακεδονία του έφτιαξαν κενοτάφιο.
ΠΡΩΤΗ ΑΠΟΨΗ
Κρίνεται επιτακτική από τον γράφοντα η ανάδειξη και προβολή του Χρήστου Πραντούνα από την Τοπική Κοινωνία και κυρίως από τον Δήμο Ανδραβίδας – Κυλλήνης. Η Ηλεία έχει βγάλει αγνούς αγωνιστές που πρωταγωνίστησαν σε όλες τις περιόδους της Ιστορίας μας. Άρα η ανάδειξη και η προβολή τους μέσα από εκδηλώσεις, συνέδρια, βιβλία και διάφορες δράσεις αυτόν τον σκοπό πρέπει να έχει. Να τιμηθούν αυτοί οι αγωνιστές ώστε να δικαιωθεί ο αγώνας που έδωσαν για την ελευθερία μας.
