Πανελλαδικές Εξετάσεις: Ψυχολογία και σωστή διατροφή για τα SOS της ιδιαίτερης αυτής περιόδου

Μία ιδιαίτερα απαιτητική και στρεσογόνα περίοδο ξεκινά καθώς σήμερα ειναι η έναρξη των Πανελλαδικών εξετάσεων για τους υποψηφίους των ΕΠΑΛ και αύριο για τους Υποψηφίους των Γενικών Λυκείων. Η ψυχολόγος Ελένα Παναγούλια και η διατροφολόγος Δώρα Ρέβελου μίλησαν στην «Πρώτη» και στο protinews.com.gr και έδωσαν τις δικιές τους συμβουλές προς τους υποψηφίους των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

Η ψυχολογία των Πανελλαδικών

Έλενη Παναγουλια – Ψυχολόγος

Ο καιρός πέρασε και έχουμε φτάσει πλέον στην καρδιά των Πανελληνίων. Ποικίλα συναισθήματα κατακλύζουν τα περισσότερα παιδιά αφού πιστεύουν  πως μέσα σε αυτές τις λίγες ημέρες, σε αυτές τις λίγες ώρες που καλούνται  να εξεταστούν σε μια ύλη που προετοιμάζονται δύο ολόκληρα χρόνια, καθορίζεται και το μέλλον τους.

Η πίεση που δέχονται τόσο από τον ίδιο τους τον εαυτό, όσο και από εξωτερικούς παράγοντες είναι μεγάλη.

Κι αν τους απογοητεύσεις;

Κι αν δεν σταθείς αντάξιος των προσωπικών σου προσδοκιών;

Κι αν ο τόσος κόπος και ο αγώνας που έχεις κάνει ως τώρα πάνε χαμένοι;

Είναι τα κυρίαρχα ερωτήματα που έχουν τα παιδιά αυτή τη περίοδο τα οποία φέρνουν στεναχώρια κι αγωνία από τη μία και  ανυπομονησία για να τελειώσει  οριστικά το σχολείο από την άλλη, με  το κυρίαρχο συναίσθημανα  είναι ένα…… άγχος.

Ο μεγαλύτερος φόβος που κινητοποιεί το άγχος των εξετάσεων και της διαδικασίας αυτής  είναι αυτός μιας ενδεχόμενης αποτυχίας.

Και πώς άλλωστε να μη είναι  όταν η εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο είναι ακόμα και σήμερα απόλυτα συνδεδεμένη με την επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά και την κοινωνική αποδοχή και καταξίωση. Βάσει αυτού, μια πιθανή ματαίωση των προσδοκιών των παιδιών , αλλά και του οικογενειακού τους περιβάλλοντος, γεννά την αγωνία για το αποτέλεσμα και οδηγεί στο φόβο της απόρριψης, πλήττοντας την αυτοεκτίμηση τους.

Οι Πανελλήνιες Εξετάσεις μπορεί να  αποτελούν το μεγαλύτερο στοίχημα της ζωής σου, να είναι ο υπέρτατος στόχος, η δικαίωση της προσπάθειάς σου, το μέλλον σου. Πρέπει, όμως, να συνειδητοποιήσεις ότι η μη επίτευξη του στόχου σε καμία περίπτωση δε θα κρίνει την πορεία της ζωής σου ή θα πρέπει να μειώσει την αξία της προσπάθειάς σου και την αυτοεκτίμησή σου. Να θυμάσαι ότι η ζωή από μόνη της μπορεί να σε οδηγήσει σε μονοπάτια που ούτε φανταζόσουν, και ο επαγγελματικός προορισμός σου να είναι κάτι πολύ μακρινό από αυτό που έχεις σπουδάσει, ή ήθελες να σπουδάσεις, αλλά παρόλα αυτά να σε οδηγήσει στην επιτυχία. Φυσικά είναι απόλυτα σεβαστά και δικαιολογημένα το άγχος και η αγωνία που αισθάνεσαι. Υπάρχουν, όμως, τρόποι που θα σε βοηθήσουν να διαχειριστείς τα συναισθήματα που σε κατακλύζουν, ώστε να εστιάσεις με όσο το δυνατόν περισσότερη ηρεμία στο στόχο σου.

Τις ημέρες των εξετάσεων καλό είναι να τις κρατήσεις για μία καλή επανάληψη. Μην εστιάσεις σε απορίες ή άγνωστη ύλη, γιατί αυτό θα σε αγχώσει ακόμαπερισσότερο.Ολοκλήρωσε τη μελέτη σου νωρίς το βράδυ, για να δώσεις το χρόνο στο σώμα σου  και στη ψυχή σου  να ξεκουραστούν. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό γιατί θα βοηθήσει όχι μόνο στις επιδόσεις σου, αλλά και στην καλή ψυχολογία σου.

Η διατροφή σου επίσης  είναι πολύ σημαντική και παίζει το δικό της ρόλο στη διατήρηση της σωστής πνευματικής λειτουργίας, στη βελτίωση της διάθεσης και στην αντιμετώπιση του στρες. Είναι καλό να προσθέσεις στη διατροφή των ημερών αυτών  ψάρια, ξηρούς καρπούς, ζυμαρικά, γαλακτοκομικά  φρέσκους χυμούς φρούτα και λαχανικά.Αν μπορείς, αφιέρωσε περίπου μισή ώρα  την ημέρα σε κάποιο είδος άσκησης ή κίνησης. Αυτό θα βοηθήσει να παραχθεί η σεροτονίνη, που είναι η ορμόνη της χαράς, και να μειωθεί η κορτιζόλη, που είναι η ορμόνη του άγχους.

Φόρτισε τις μπαταρίες σου ξεφεύγοντας με μία βόλτα ή έναν καφέ με φίλους. Εννοείται ότι το θέμα συζήτησης δε θα πρέπει να είναι  η ύλη, το άγχος, η αγωνία και ό,τι έχει να κάνει με τις εξετάσεις. Απλά απόλαυσέ το σαν ένα ευχάριστο διάλειμμα.Απέφυγε να κάνεις αρνητικές σκέψεις όπως ότι δε θα γράψεις τίποτα, δε θα θυμηθείς την ύλη, δε θα περάσεις… Είναι σα να το προκαλείς. Εστίασε σε θετικές σκέψεις λέγοντας στο εαυτό σου ότι έχεις κάνει την προσπάθειά σου και θα κάνεις το καλύτερο που μπορείς.

Τις ημέρες των εξετάσεων φρόντισε να ξυπνήσεις νωρίς, να ετοιμαστείς χωρίς άγχος. Καλό είναι να μην ανοίξεις βιβλίο, γιατί εκείνη τη στιγμή θα νιώθεις ότι δε θυμάσαι τίποτα.Μη φύγεις χωρίς να φας πρωινό. Με άδειο στομάχι δυσκολεύεις πολύ τον εαυτό σου να αποδώσει. Ένα ελαφρύ, τονωτικό πρωινό θα σου χαρίσει την ενέργεια και τη διαύγεια που χρειάζεσαι. Φρόντισε να έχεις μαζί σου ένα μπουκάλι δροσερό νερό, τσίχλες ή καραμέλες, χαρτομάντιλα και τον απαραίτητο εξοπλισμό ανάλογα με το μάθημα που δίνεις και χρειάζεται.

Τη στιγμή που βρίσκεσαι μπροστά από τα θέματα στα οποία καλείσαι να απαντήσεις τα διαβάζεις ήρεμα και χαλαρά χωρίς εξάρσεις ενθουσιασμού ή απογοήτευσης. Τα διαβάζεις προσεκτικά και υπογραμμίζεις τις λέξεις κλειδιά. Ξεκινάς από εκείνα που γνωρίζεις καλύτερα.Σε περίπτωση που αφήσεις κάποια κενά, βάλε ένα σημάδι ώστε να μην τα ξεχάσεις και επανέρχεσαι όταν νιώθεις ότι έχεις την απάντηση. Εφόσον το ξέρεις, είναι βέβαιο ότι θα το θυμηθείς.

Αν δεν προλαβαίνεις ή δε νιώθεις σιγουριά για την απάντηση που έχεις δώσει ή θυμάσαι λίγα πράγματα, γράφεις ό,τι γνωρίζεις, σίγουρα είναι προτιμότερο από το να μην απαντήσεις καθόλου.Όση σιγουριά και αν αισθανθείς ότι έχεις τις απαντήσεις για όλα τα θέματα, εκμεταλλεύσου όλο το χρόνο και μην εστιάσεις στην πρωτιά της παράδοσης της κόλλας. Πάλεψέ το μέχρι την τελευταία στιγμή.

Σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια της εξέτασης αισθανθείς έντονο άγχος, εφάρμοσε αποτελεσματικές τεχνικές για τη μείωσή του, οι οποίες είναι οι συνειδητές αναπνοές. Χαλάρωσε χέρια και ώμους και συγκεντρώσου στην αναπνοή. Εισπνέεις από τη μύτη, φουσκώνοντας την κοιλιά και μετά στήθος με αέρα, εκπνέεις από τη μύτη αργά. Μετά από 3-4 επαναλήψεις θα νιώσεις ότι αυτή η τεχνική σε οδηγεί σε μείωση του άγχους.

Αφού  βγεις  από την αίθουσα δώσε στον εαυτό σου τη δυνατότητα να χαλαρώσει, πήγαινε μία βόλτα με τους φίλους σου και προετοιμάσου ήρεμα για την επόμενη ημέρα.Όσο καλά και αν έχεις διαβάσει, όση καλή προετοιμασία και αν έχεις κάνει, το άγχος και η αγωνία αποτελούν… αναπόσπαστο κομμάτι των εξετάσεων, ειδικά την ώρα της εξέτασης.Συνιστάται ψυχραιμία για να ανταπεξέλθεις και να δώσεις τον καλύτερο εαυτό σου.Θυμήσου ότι  οι πανελλήνιες είναι η αρχή της νέας σου ζωή και οφείλεις στον εαυτό σου να ξεκινήσεις την νέα αυτή εμπειρία με χαμόγελο.

Τελειώνοντας θα ήθελα να σας παραθέσω τα λόγια της συγγραφέως DonnaAshworth

Αγαπητοί μαθητές,

Οι εξετάσεις δεν μετρούν τη νοημοσύνη σου, την αξία σου ή ακόμα και τη μάθησή σου.

Μετρούν την ικανότητά σας να αφομοιώνετε και να μοιράζεστε ξανά πληροφορίες, σε συνθήκες έντασης και υπό πίεση.

Δεν μπορούμε όλοι να το κάνουμε αυτό.

Δεν σημαίνει ότι δεν δώσατε προσοχή, δεν μελετήσατε σκληρά ή δεν κάνατε το καλύτερο δυνατό.

Και σίγουρα δεν σημαίνει ότι δεν είστε καταπληκτικοί, υπέροχοι άνθρωποι με τόσα πολλά να προσφέρετε σε αυτόν τον ξεραμένο κόσμο.

Το πιθανότερο είναι ότι θα μπορέσετε να απαντήσετε σωστά στα ίδια θέματα σε ένα χαλαρό περιβάλλον με ερωτήσεις ευθείας λήψης.

Το σύστημα είναι ελαττωματικό, αλλά δεν πειράζει, θα τα καταφέρετε μια χαρά όταν βρείτε τον στόχο σας.

Θα έρθει η ώρα σας να λάμψετε.

Και θα λάμψεις.

Καλό αγώνα σας εύχομαι σε αυτό το ξεκίνημα …Σας αγαπάμε και σας θαυμάζουμε.

Η σωστή διατροφή

Δώρα Ρέβελου -Διαιτολόγος /Διατροφολόγος

Λίγες μέρες πριν τις εξετάσεις που είναι ιδιαιτέρως απαιτητικές είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για τον κάθε μαθητή να βελτιώσει τη διατροφή του ώστε να  μπορεί να αποδώσει καλύτερα τόσο πνευματικά όσο και σωματικά. Η απόδοση των μαθητών στις Πανελλήνιες Εξετάσεις δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο καλά είναι διαβασμένοι. Θα πρέπει να είναι ξεκούραστοι ,να έχουν καλή μνήμη, να έχουν ενέργεια  και να είναι συγκεντρωμένοι την ώρα των εξετάσεων και σε αυτό θα τους βοηθήσει η σωστή, ισορροπημένη και πλήρης διατροφή .Έτσι, οι μαθητές θα πρέπει να φροντίζουν να ξεκινούν την ημέρα των εξετάσεων με ένα καλό πρωινό.  Ο εγκέφαλος χρειάζεται άμεσα τροφή για την παροχή ενέργειας και των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών για τη λειτουργία του. Για παράδειγμα δημητριακά ολικής άλεσης με γάλα χαμηλών λιπαρών και  φρούτο, τοστ με τυρί χαμηλών λιπαρών με φρέσκο φυσικό χυμό είναι μια καλή επιλογή. Remaining Time-0:00FullscreenMuteΚατά τη διάρκεια της ημέρας πολύ σημαντικό είναι να μην παραλείπουν γεύματα. O μαθητής θα πρέπει να τρώει ένα γεύμα ή σνακ κάθε 2-3 ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μοιράζοντας τα γεύματα μέσα στην ημέρα, πετυχαίνει κανείς καλύτερα να ελέγχει και το μέγεθός τους, αποφεύγοντας τα μεγάλα γεύματα, τα οποία συνήθως προκαλούν υπνηλία και μειώνουν τη συγκέντρωση .Καλές επιλογές για σνακ είναι τα ωμά φρούτα, τα αποξηραμένα φρούτα χωρίς ζάχαρη, το παστέλι, το γιαούρτι,  ξηροί ανάλατοι καρποί καθώς και τα δημητριακά ολικής .Επιπροσθέτως θα πρέπει να πίνουν αρκετά υγρά κατά τη διάρκεια της ημέρας. Σημαντικό ρόλο για τη λειτουργία του εγκεφάλου παίζει η κατανάλωση υγρών και το  νερό είναι η άριστη επιλογή. Ένα μικρό ποσοστό αφυδάτωσης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την πνευματική λειτουργία. Η ημέρα που προηγείται των εξετάσεων είναι πολύ σημαντική για την επίδοση των μαθητών.  Θα πρέπει η διατροφή τους να περιλαμβάνει πηγές ωφέλιμου λίπους και  πηγές σιδήρου. Η πρόσληψη λίπους, ειδικότερα των ω-3 και ω-6 λιπαρών οξέων, είναι αναγκαία για την πνευματική ανάπτυξη των μαθητών. Η κατανάλωση ψαριών, κατά προτίμηση λιπαρών, όπως σαρδέλες, σκουμπρί, σολομός, αλλά και ξηροί καρποί καλύπτουν  τις ανάγκες αυτές. Προσοχή πρέπει να δοθεί στο δείπνο, καθώς ένα βαρύ βραδινό μπορεί να επηρεάσει τη χαλάρωση των μαθητών και κατ’ επέκταση την απόδοσή τους την επόμενη ημέρα. Την  μέρα πριν τις εξετάσεις, η κατανάλωση καφέ ή  άλλου ροφήματος με καφεΐνη και ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες, θα πρέπει να αποφευχθεί. Τέλος, αυτό που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας ή των ημερών των εξετάσεων να ακολουθείται αυστηρό πρόγραμμα αδυνατίσματος. Οι γονείς μαζί με το παιδί μπορούν  να συμβουλευτούν έναν Διαιτολόγο – Διατροφολόγο που θα  βοηθήσει στο να διαχειριστούν καλύτερα ζητήματα διατροφής σε περιόδους έντονης πίεσης και στρες και στην κάλυψη των αυξημένων αναγκών τους.

Καλή τύχη σε όλους τους μαθητές!

Σχετικά Άρθρα

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ