Beau-Voir ή Bel Vedere ή απλά….. Ποντικόκαστρο

Εργασίες καθαρισμού και ανάδειξης του χώρου όπου βρίσκεται το κάτρο πραγματοποιούν ο δήμος Πύργου σε συνεργασία με το Δασαρχείο

Με στόχο την ανάδειξη ενός πραγματικά ξεχασμένου θησαυρού, ο δήμος  Πύργου σε συνεργασία με το Δασαρχείο πραγματοποιούν το τελευταίο διάστημα εργασίες καθαρισμού στο Ποντικόκαστρο, στον Άγιο Ανδρέα Κατακόλου.

Το κάστρο ονομάστηκε από τους Φράγκους Μπο-Βουάρ (γαλλικά : Beau-Voir) και αναφερόταν και σαν Μπελ Βεντέρε (ιταλικά :Bel Vedere). Και τα δύο σημαίνουν «ωραία θέα». Η Βυζαντινή ονομασία του κάστρου ήταν Ποντικόν ή Πονδικόν, και μετά την οθωμανική κατάκτηση, Ποντικόκαστρο. Είναι πιθανόν να ονομάστηκε «Ποντικόν» εξαιτίας του σχήματός του ή επειδή είναι πάνω στη θάλασσα (πόντος=θάλασσα).

Στη «Γεωγραφία Παλαιά και Νέα», ο μητροπολίτης Αθηνών Μελέτιος μας παραδίδει για το κάστρο του Κατακόλου την ονομασία “Καλοσκόπιον”, την ελληνοποιημένη εκδοχή της ιταλικής του ονομασίας (Belvedere).

Το σημείο όπου βρίσκεται το Κάστρο μέχρι πρότινος  δεν ήταν εύκολα προσβάσιμο καθώς ο δρόμος που οδηγεί σε αυτό δεν είχε καθαριστεί εδώ και χρόνια. Η ιστορία ωστόσο του Ποντικόκαστρου φαίνεται ότι χάνεται στα βάθη του χρόνου και πραγματικά θα μπορούσε να αναδειχτεί ο μύθος που το περιβάλει.

Ιστορία

Το Βυζαντινό κάστρο για πρώτη φορά αναφέρεται από τις πηγές το 1111. Το 1205, το βυζαντινό κάστρο κυριεύτηκε από το Γουλιέλμο Σαμπλίτη, τον Φράγκο που κατέλαβε την Πελοπόννησο μετά την άλωση του 1204. Φαίνεται πως δεν ήταν ισχυρό, γιατί η άλωσή του στάθηκε σχετικά εύκολη υπόθεση για τους Φράγκους. Στα χρόνια που ακολούθησαν, το Ποντικόκαστρο έγινε ένα από τα οικογενειακά φέουδα των Βιλλαρδουίνων και συγκαταλεγόταν ανάμεσα στα 12 μεγάλα κάστρα που προστάτευαν το Μοριά επί Φραγκοκρατίας.
Στο Χρονικό του Μορέως, το κάστρο μνημονεύεται επειδή εδώ συμφωνήθηκε ο σημαντικός γάμος του Γοδεφρείδου Β’ Βιλλεαρδουίνου, κληρονόμου του Πριγκιπάτου της Αχαΐας και της Αγνής Κουρτεναί, κόρης του Λατίνου αυτοκράτορα στην Κωνσταντινούπολη Πέτρου Κουρτεναί, όταν έτυχε να φιλοξενηθεί εδώ με την μητέρα της, καθώς μετέβαιναν δια θαλάσσης στην Κωνσταντινούπολη.
Το 1311, η πριγκίπισσα του Μοριά Ισαβέλα όρισε με διαθήκη ότι τα κάστρα του Περιγαρδιού, της Καρύταινας και του «Πονδικού» θα δοθούν στην κόρη της Μαργαρίτα. Κατά τον πόλεμο διαδοχής ανάμεσα στον Φερδινάνδο της Μαγιόρκας και τον Λουδοβίκο της Βουργουνδίας έγινε μάχη στο κάστρο το 1315 ανάμεσα στον Φερδινάνδο και τους Νικόλαο Μαύρο και Νικόλαο Ορσίνι όπου έληξε με νίκη του Φερδινάνδου.
Από τότε το Ποντικόκαστρο περνάει διαδοχικά στην εξουσία του διεκδικητική του πριγκιπάτου της Αχαΐας Ινφάντη Φερδινάνδου της Μαγιόρκας (1315), της Μαρίας των Βουρβώνων (1364) και του Νέριο Ατζαγιόλι (τέλη του 14ου αι.).
Γύρω στα 1427 περιήλθε στους Έλληνες Δεσπότες του Μυστρά, αρχικά στον Κωνσταντίνο και κατόπιν στο Θωμά Παλαιολόγο. Για τελευταία φορά αναφέρεται στο 1470, οπότε πιθανότατα καταστράφηκε από τους Τούρκους. Η άποψη ότι καταστράφηκε το 1430 από τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο μαζί με τη Γλαρέντζα, φαίνεται ότι δεν ευσταθεί. Δεν αξιοποιήθηκε ούτε από τους Τούρκους ούτε από τους Ενετούς. Καμία απολύτως μνεία δεν γίνεται στα κατάστιχα της Β’ Ενετοκρατίας τον 17ο αιώνα.

Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Το κάστρο εκτείνεται στο βόρειο τμήμα της σειράς των λόφων πάνω από τον Άγιο Ανδρέα, στην κορυφή του ακρωτηρίου Ιχθύς. Καταλαμβάνει μια έκταση μήκους περί τα 90 μέτρων και μέγιστου πλάτους 55 μέτρων. Το πλάτωμα είναι σχετικά επίπεδο, σε υψόμετρο περίπου 55 μέτρων. Το κάστρο είναι ερειπωμένο και κατεστραμμένο σε μεγάλο βαθμό. Υπάρχουν πάντως αρκετά υπολείμματα της οχύρωσης που δεν είναι εύκολα ορατά λόγω της βλάστησης.

Στα ερείπια διακρίνονται ίχνη αρχαίας ελληνικής τοιχοδομής, βυζαντινής και κυρίως φράγκικης.Το πιο ορατό σημείο του κάστρου είναι ένας πύργος στη βορειοδυτική πλευρά σχεδόν τετράγωνος με διαστάσεις βάσεις 8,40μ✖8,50μ. Ο Antoine Bonn θεωρεί σίγουρο ότι ο πύργος είναι βυζαντινός ενώ κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ολόκληρο το κάστρο υπήρξε βυζαντινό χωρίς σοβαρές τροποποιήσεις από τους Φράγκους. Ο θρύλος λέει ότι υπήρχε σήραγγα από το κάστρο προς το Χλεμούτσι , κάτι που μάλλον αποκλείεται καθώς η απόσταση είναι πολύ μεγάλη.

Σχετικά Άρθρα

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ