ΝΑΙ στα Πειραματικά Σχολεία!

Στην Ηλεία

Οι μύθοι, τα πλεονεκτήματα και η μη ταξικότητα του θεσμού

Για να μην καταλήξουμε στο μέλλον ο μοναδικός Νομός της Ελλάδας χωρίς Πειραματικά Σχολεία

Έντονες αντιδράσεις έχουν προκαλέσει στους Συλλόγους Διδασκόντων της Ηλείας και στα συνδικαλιστικά όργανα Δασκάλων και καθηγητών οι προτάσεις των Διευθυντών Α’Βάθμιας και Β’Βάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού μας για μετατροπή 3 δημοτικών, ενός νηπιαγωγείου, ενός γυμνασίου και ενός Λυκείου της Ηλείας σε Πειραματικά. Αντιθέτως, ένα μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας βλέπει με θετικό μάτι αυτή την εξέλιξη.

Η «ΠΡΩΤΗ» σήμερα, με αίσθημα ευθύνης απέναντι στους πολίτες της Ηλείας, παρουσιάζει τα δεδομένα, αλλά και τους μύθους γύρω από τα πειραματικά σχολεία, παίρνοντας θέση υπέρ της δημιουργίας πειραματικών σχολείων στον Νομό μας. Για να μην καταλήξουμε στο μέλλον ο μοναδικός Νομός της χώρας, που εκτός από την παντελή έλλειψη Πανεπιστημιακών Τμημάτων, θα έχει και την παντελή έλλειψη Πειραματικών Σχολείων.

Η ίδρυση Πειραματικών Σχολείων σε κάθε Νομό της χωράς προβλέπεται από τον νόμο 4692/2020 με τίτλο “Αναβάθμιση του Σχολείου και άλλες διατάξεις., όπου μεταξύ άλλων περιέχεται και η «Ενίσχυση του θεσμού Πρότυπων και των Πειραματικών σχολείων. Από το Σεπτέμβριο θα λειτουργούν 28 Πρότυπα και 34 Πειραματικά Σχολεία στη χώρα, ενώ προβλέπεται ακολούθως και η επέκταση του θεσμού».

Ο μύθος με τις χαμένες θέσεις των παιδιών

Αρχικά, ας καταρρίψουμε τον μύθο που λέει ότι θα χάσουν τις θέσεις τους τα παιδιά που ήδη φοιτούν στα σχολεία. Όλα τα παιδιά παραμένουν και οι εγγραφές αρχίζουν να γίνονται από την επόμενη χρονιά ΜΟΝΟ στην πρώτη δημοτικού ή στην πρώτη γυμνασίου, με κλήρωση.

Ο Διευθυντής του 2ου Δημοτικού Λεχαινών κ. Ανδρέας Καρατζάς μίλησε στην «ΠΡΩΤΗ» υπερασπιζόμενος τον θεσμό. «Το μεγάλο πρόβλημα των εκπαιδευτικών είναι η αξιολόγηση», τόνισε.

Μάλιστα, ο συγκεκριμένος μύθος σε σχολεία όπως το 2ο Δημοτικό Λεχαινών δεν έχει και βάση για να τον επικαλείται κάποιος.  Όπως αναφέρει στην «ΠΡΩΤΗ» ο Διευθυντής του 2ου Δημοτικού Λεχαινών κ. Ανδρέας Καρατζάς: «Στο 2ο Δημοτικό Λεχαινών μπορούμε να δεχτούμε 50 παιδιά στην πρώτη τάξη, φέτος δεχτήκαμε μόνο 24. Εάν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση σε λίγα χρόνια το σχολείο από 12θέσιο θα γίνει 6θέσιο. Το 2ο Δημοτικό Λεχαινών έχει μείωση στις εγγραφές τα τελευταία χρόνια.

Κάθε χρόνο φεύγουν δύο τμήματα της έκτης και ενώ κανονικά πρέπει να αναπληρώνονται με δύο τμήματα της πρώτης, φέτος μπήκε μόνο ένα με 24 μαθητές. Αυτό θα γίνεται κάθε χρόνο, γιατί εκτός από την υπογεννητικότητα, έχουμε έναν ακόμα παράγοντα. Οι αλλοδαποί που είχαν έρθει εδώ και στήριξαν τα σχολεία με τα παιδιά τους, πλέον δεν έχουν μικρά παιδιά. Μεγάλωσαν τα παιδιά τους και αρκετοί έφυγαν. Φέτος στην πρώτη τάξη δεν γράψαμε κανέναν αλλοδαπό. Με αυτές τις συνθήκες σε 10 χρόνια το 1ο και το 2ο Δημοτικό Λεχαινών θα ενωθούν.  Εάν γίνει πειραματικό θα μείνει 12θέσιο».

Οι οργανικές θέσεις

Στα πειραματικά σχολεία παύουν να υπάρχουν οργανικές θέσεις διδασκόντων. Όσοι δάσκαλοι έχουν οργανικές θέσεις σε σχολείο που μετατρέπεται σε πειραματικό τους χάνουν. Ο νομοθέτης τους δίνει τους το δικαίωμα να ζητήσουν οργανική θέση σε διπλανά σχολεία κατά προτεραιότητα, ενώ τους δίνεται το δικαίωμα με αίτησή τους να συνεχίσουν να διδάσκουν στο σχολείο για δύο χρόνια, στα οποία θα επιμορφωθούν, θα καταρτιστούν και θα αξιολογηθούν. Εάν επιτύχουν τη βάση, ήτοι το 50%, δικαιούνται θητεία για 4 χρόνια η οποία ανανεώνεται για όσες θητείες θέλουν.

Η αξιολόγηση

Τι ακριβώς είναι η αξιολόγηση τους; Πρόκειται τρεις παράγοντες τους οποίους αξιολογούνται οι εκπαιδευτικοί: ο παιδαγωγικός-διδακτικός (πώς κάνουν μάθημα), ο διοικητικός (αρμοδιότητες, ωράρια κτλ) και η επαγγελματική τους ανάπτυξη (εάν επιμορφώνονται, εάν προσπαθούν να μάθουν νέες γνώσεις).  Από τον Συντονιστή Εκπαίδευσης αξιολογούνται στον παιδαγωγικό-διδακτικό παράγοντα και στην επαγγελματική τους ανάπτυξη. Από τον Διευθυντή μόνο ως τους τον διοικητικό. «Το μεγάλο πρόβλημα των εκπαιδευτικών είναι η αξιολόγηση. Επειδή δεν δέχονται την αξιολόγηση. Στα δύο χρόνια αξιολογούνται οι μόνιμοι που παρέμειναν με αίτησή τους στο σχολείο και οι καινούργιοι δάσκαλοι με αυξημένα προσόντα που θα έρθουν αξιολογούνται στο πρώτο έτος», τονίζει ο Διευθυντής του 2ου Δημοτικού Λεχαινών.

Τηλεκπαίδευση

Ένα ακόμα ζήτημα που είναι πιο επίκαιρο από ποτέ και αποδεικνύει τα πλεονεκτήματα των πειραματικών σχολείων είναι η τηλεκπαίδευση. Τον τελευταίο χρόνο κλήθηκαν όλοι οι εκπαιδευτικοί να στηρίξουν με μαθήματα την τηλεκπαίδευση χωρίς να έχουν επιμορφωθεί. Από το τέλος Μαρτίου ξεκίνησε η επιμόρφωση για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση. «Αυτή τη στιγμή επιμορφώνονται 100.000 εκπαιδευτικοί σε όλη την Ελλάδα. Πολλοί εκπαιδευτικοί δεν ζήτησαν να συμμετάσχουν, γιατί δεν είναι υποχρεωτικό. Ως αποτέλεσμα χρησιμοποιούν την τηλεκπαίδευση ως ένα εργαλείο μεταφοράς φωτοτυπιών ηλεκτρονικά. Σε ένα πειραματικό σχολείο οι εκπαιδευτικοί επιμορφώνονται υποχρεωτικά για να μπορέσουν να υποστηρίξουν σωστά την τηλεκπαίδευση», αναφέρει ο κ. Καρατζας.

Μη ταξικό σχολείο

Στο πειραματικό τα παιδιά μπαίνουν με κλήρωση από την πρώτη δημοτικού και μπορεί να φοιτήσει στο πειραματικό οποιοδήποτε παιδί, οποιασδήποτε κοινωνικής τάξης.  «Δεν υπάρχει διαχωρισμός, είναι λαϊκά σχολεία τα πειραματικά. Λειτουργούν από το 1929 με τη μεγάλη μεταρρύθμιση του Δελμούζου. Ο στόχος των πειρατικών σχολείων είναι η σύνδεση με το Πανεπιστήμιο και τα καινούρια προγράμματα και οι καινούργιες διδακτικές προσεγγίσεις. Με λίγα λόγια τα πειραματικά είναι οι πυρήνες που μεταλαμπαδεύουν τη νέα τεχνογνωσία στα άλλα σχολεία. Βοηθά και την ανάπτυξη των παιδιών και την ανάπτυξη των εκπαιδευτικών. Όλοι αναγκάζονται να μάθουν καινούργια πράγματα», επισημαίνει ο κ. Καρατζάς.

Η διαφορά με τα πρότυπα είναι πως στα πρότυπα μπαίνουν με τεστ οι καλύτεροι μαθητές. Εκεί δημιουργείται ένας ελιτίστικος χαρακτήρας. Αντίθετα τα πειραματικά είναι μη ταξικά σχολεία.

«Έτσι δεν πάει μπροστά η εκπαίδευση»

Ζητήσαμε από τον Διευθυντή του 2ου Δημοτικού Λεχαινών να μας δώσει μερικά παραδείγματα για τις διαφορές των πειραματικών σχολείων με τα υπόλοιπα. Αποκαλυπτικός ο κ. Καρατζάς, ανέφερε: «Εδώ και χρόνια έχει εισαχθεί στα σχολεία η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά πρέπει αν δουλεύουν σε ομάδες μέσω της ανακαλυπτικής μάθησης. Όμως επειδή δεν υπάρχει αξιολόγηση αυτά τα δύο δεν λειτουργούν. Ένα παλιό παράδειγμα είναι πως ένας Άγγλος δάσκαλος έχει πρόταση από τον Διευθυντή του να προχωρήσει στην ομαδοσυνεργατική διδασκαλία. Το αποδέχεται και μετά από ένα μήνα ο Διευθυντής μπαίνει στην τάξη να δει τι γίνεται. Ο δάσκαλος του λέει πως δουλεύουν σε ομάδες. Τι είχε κάνει;

Είχε βάλει τους μαθητές να κάθονται σε ομάδες και αυτός έκανε το μάθημα μετωπικά. Δηλαδή, απλά άλλαξε η χωροταξία. Πολλές φορές αυτό συμβαίνει κι εδώ. Ακόμα, το 2000 μπήκε η ευέλικτη ζώνη στα σχολεία. Είναι δύο ώρες στις οποίες δεν κάνεις κάποιοι συγκεκριμένο μάθημα, αλλά κάνεις ένα σχέδιο εργασίας. Έγιναν οι επιμορφώσεις, δεν υποχρέωσαν κανέναν να το κάνει. Η ευέλικτη ζώνη υπάρχει ακόμα, μετά από 20 χρόνια. Πώς την χρησιμοποιούν; Για να καλύψουν ώρες από χαμένο μάθημα, ή για να ζωγραφίσουν τα παιδιά. Ενώ έχουν γίνει τόσες ώρες επιμορφώσεων, ο εκπαιδευτικός ακόμα δεν γνωρίζει τι είναι το σχέδιο εργασίας.

Το σχέδιο εργασίας είναι παραγωγή project. Π.χ., να φτιάξουμε μια φωτογραφική έκθεση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία το παιδί θα μάθει για τη φωτογραφία, για την αισθητική, για την προοπτική, για υλικά, θα αναδειχθούν ταλέντα κτλ. Γιατί δεν γίνεται αυτό; Γιατί δεν ελέγχθηκε ποτέ τι κάνει ο καθένας μέσα στην τάξη του. Σε ένα πειραματικό σχολείο αυτό δεν είναι δυνατό. Οι εκπαιδευτικοί θα επιμορφωθούν και θα κληθούν να το εφαρμόσουν!

Οι εκπαιδευτικοί έχουν και τα προσόντα και την ικανότητα. Αλλά όταν ένα σύστημα δεν τους υποχρεώνει να προχωρήσουν, δεν προχωρούν και αυτοί. Έτσι δεν πάει μπροστά η εκπαίδευση».

«Όλοι θέλουν να γίνουν τα σχολεία τους πρότυπα»

Τέλος, ο κ. Καρατζάς αναφέρθηκε στην υλικοτεχνική υποδομή του 2ου Δημοτικού Λεχαινών, ενώ τόνισε πως και οι διευθυντές των υπόλοιπων βαθμίδων στην πόλη είναι θετικοί στη μετατροπή των σχολείων σε πειραματικά. «Το σχολείο μας είναι το μοναδικό σχολείο εν Ελλάδι που υπάρχει και στα 12 τμήματα μόνιμος προτζέκτορας οροφής, υπολογιστής και οθόνη, ενσύρματο δίκτυο παντού και όλα τα μαθήματα μπορούν να υποστηριχθούν με την ψηφιακή τεχνολογία. Επίσης, υπάρχει σχολική βιβλιοθήκη 60 τ.μ. Εάν γίνει το πειραματικό δημοτικό θα γίνει και το πειραματικό γυμνάσια και το λύκειο. Κάθε τι δημιουργεί τάσεις αλλαγής. Σε επαφή που έχω με τους διευθυντές, όλοι θέλουν να γίνουν τα σχολεία τους πρότυπα», ανέφερε.

Τι προβλέπει η νομοθεσία

Ποια σχολεία μπορεί να γίνουν  πειραματικά και τι στόχο έχουν

Πειραματικά μπορεί να είναι σχολεία όλων των βαθμίδων της δημόσιας εκπαίδευσης. Στόχος των Πειραματικών σχολείων είναι η ανάπτυξη ερευνητικών, δημιουργικών δράσεων, η πιλοτική εφαρμογή και ο πειραματισμός σε προγράμματα σπουδών, μεθόδους διδασκαλίας, σε νέο εκπαιδευτικό υλικό, έντυπο και ψηφιακό, σε νέα διδακτικά εργαλεία, σε σχολικά εγχειρίδια και καινοτόμες διδακτικές πρακτικές, καθώς και ο πειραματισμός σε τρόπους λειτουργίας και διοίκησης της σχολικής μονάδας κ.λπ.

Πως γίνεται η επιλογή για το μετασχηματισμό ενός σχολείου σε πειραματικό

Κατ’αρχάς βασικό κριτήριο είναι ο πληθυσμός της πόλης που ανήκει το σχολείο και η  θέση της καθώς και η υλικοτεχνική υποδομή της σχολικής μονάδας. Επίσης:

α) τα προσόντα και η επάρκεια (οργανικότητα, αριθμός μόνιμου εκπαιδευτικού προσωπικού με οργανική θέση κ.ά.) του εκπαιδευτικού προσωπικού,

β) η συμμετοχή ή διάκριση της σχολικής μονάδας ή ομάδας μαθητών σε εκπαιδευτικά προγράμματα, ερευνητικές και νέες δράσεις, δημιουργικές πρωτοβουλίες, πολιτιστικές και κοινωνικές εκδηλώσεις, πανελλήνιους και διεθνείς διαγωνισμούς,

γ) η εμπειρία του σχολείου στο πεδίο της πρακτικής άσκησης φοιτητών,

δ) Η γειτνίαση της με ΑΕΙ και η διοργάνωση ή συμμετοχή σε δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν σε συνεργασία με ΑΕΙ,

ε) η διοργάνωση δράσεων επαγγελματικής ανάπτυξης εκπαιδευτικών,

στ) η λειτουργία μαθητικών ομίλων, η υλοποίηση καινοτόμων σχολικών δραστηριοτήτων, όπως περιβαλλοντικά, πολιτιστικά προγράμματα και προγράμματα αγωγής υγείας,

ζ) οι ετήσιες απολογιστικές εκθέσεις και οι εκθέσεις εξωτερικής αξιολόγησης του σχολείου,

η) το μέγεθος της σχολικής μονάδας,

θ) η τοποθεσία της σχολικής μονάδας.

Με ποιες διαδικασίες εγγράφεται ένας μαθητής σε ΠΕΙΣ; Υπάρχει γεωγραφικός περιορισμός στη συμμετοχή των μαθητών στις διαδικασίες επιλογής για ΠΕΙΣ;

Η εισαγωγή στην εισαγωγική τάξη των Πειραματικών γίνεται με κλήρωση, η οποία πραγματοποιείται με ευθύνη της Διοικούσας Επιτροπής Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων (ΔΕΠΠΣ). Στα συνδεδεμένα σχολεία η εισαγωγή από τη μια βαθμίδα στην άλλη γίνεται αυτοδίκαια. Δεν υπάρχει γεωγραφικός περιορισμός για τη συμμετοχή των μαθητών στη διαδικασία επιλογής ενός ΠΕΙΣ.

Γιατί να επιλέξει ένας μαθητής ένα ΠΕΙΣ; Ποιες δράσεις μπορούν να αναπτύξουν;

Τα ΠΕΙΣ μπορούν να εφαρμόσουν πιλοτικά προγράμματα σπουδών, νέες μεθόδους διδασκαλίας, νέο εκπαιδευτικό υλικό, έντυπο και ψηφιακό, σύγχρονα διδακτικά εργαλεία, σχολικά εγχειρίδια και καινοτόμες διδακτικές πρακτικές, προγράμματα αξιολόγησης της ποιότητας του εκπαιδευτικού έργου και της υλικοτεχνικής υποδομής των σχολικών μονάδων. Μεταξύ άλλων,

Τα ΠΕΙΣ μπορούν:

. να συμμετέχουν στην ανάπτυξη ερευνητικών, δημιουργικών δράσεων,

. να δημιουργήσουν ομίλους δημιουργικότητας και καινοτομίας στους οποίους μπορούν να συμμετέχουν μαθητές και από άλλα σχολεία της δημόσιας εκπαίδευσης,

. να συμμετέχουν σε πειραματικές εφαρμογές τρόπων λειτουργίας και διοίκησης του σχολείου.

Τι συμβαίνει με τους εκπαιδευτικούς που τα σχολεία τους μετατρέπονται σε πειραματικά

Έχουν την επιλογή κατ’αρχάς να δηλώσουν αν θέλουν να συνεχίσουν στο πειραματικό σχολείο ή να αποχωρήσουν.

α) Στην περίπτωση που δηλώσουν ότι αποχωρούν τοποθετούνται με απόλυτη προτεραιότητα, συγκρινόμενοι με τους υπεράριθμους εκπαιδευτικούς, με βάση το σύνολο των μονάδων μετάθεσης και τις δηλώσεις προτίμησής τους σε κενές οργανικές θέσεις σχολείων της ίδιας ομάδας και, όπου αυτό δεν είναι δυνατόν, σε κενές θέσεις σχολείων όμορης ομάδας της ίδιας περιοχής μετάθεσης.

β) Παράλληλα όσοι επιθυμούν να παραμείνουν, με αίτησή τους, τοποθετούνται  με διετή θητεία στο ΠΕΙΣ με απόφαση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Εκπαιδευτικού Προσωπικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων. Οι ανωτέρω εκπαιδευτικοί θα αξιολογηθούν στη διάρκεια του τελευταίου έτους της διετούς θητείας τους για την ανανέωση της θητείας τους για τα επόμενα τέσσερα έτη, με βάση:

– το εκπαιδευτικό και διδακτικό τους έργο,

– την εν γένει παρουσία και προσφορά τους στο σχολείο,

– την επιστημονική-παιδαγωγική τους συγκρότηση και κατάρτιση,

– το επιστημονικό-συγγραφικό τους έργο,

– την υπηρεσιακή τους κατάσταση,

– τη διδακτική τους εμπειρία και

– το καθοδηγητικό τους έργο.

Οι εκπαιδευτικοί, μετά την αξιολόγησή τους, αν δεν παραμείνουν στα ΠΕΙΣ, τοποθετούνται σε κενές οργανικές θέσεις σχολείων της ίδιας ομάδας και, όπου αυτό δεν είναι δυνατόν, σε κενές θέσεις όμορης ομάδας σχολείων της ίδιας περιοχής μετάθεσης κατ’ απόλυτη προτεραιότητα συγκρινόμενοι με τους υπεράριθμους, ανεξάρτητα από το εάν επιλέξουν να παραμείνουν με διετή θητεία στο σχολείο, που χαρακτηρίζεται ως Πρότυπο ή Πειραματικό ή όχι.

Δεν υπάρχει κανένας περιορισμός στον αριθμό των ανανεώσεων των θητειών.

Σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας ήδη έχει αρχίσει να διαμορφώνεται θετικό κλίμα για την ίδρυση Πειραματικών Σχολείων. Ας μην γίνει η Ηλεία ο μοναδικός Νομός που εκτός από Πανεπιστημιακά Τμήματα, δεν θα έχει ούτε Πειραματικά Σχολεία.

Σχετικά Άρθρα

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ